Νομαρχία Πειραιά

Το Άνω Φανάρι είναι χωριό στον δήμο Τροιζηνίας, στην περιφερειακή ενότητα Νήσων της περιφέρειας Αττικής. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, το Άνω Φανάρι έχει 128 κατοίκους. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 470 μέτρων,[2] στους πρόποδες του όρους Ορθολίθι και στο πέρασμα από την πεδιάδα της Τραχείας και της Τροιζηνίας.[3]

View Larger Map

Ιστορικά στοιχεία

Στην περιοχή του χωριού έχουν βρεθεί τάφοι των γεωμετρικών και ρωμαϊκών χρόνων.[4] Στο φυσικά οχυρό ύψωμα βορειοανατολικά του χωριού, εκεί όπου σήμερα σώζονται τα ερείπια του φραγκικού κάστρου βρισκόταν αρχαίο οχυρό. Το μεσαιωνικό κάστρο άρχισε να κατασκευάζεται τον 13ο αιώνα. Είναι ένα από τα δύο κάστρα στην Τροιζηνία που αναφέρονται σε πηγές του 15ου αιώνα, και συγκεκριμένα αναφέρεται ότι Έλληνες άρχοντες προσέφεραν το κάστρο στους Βενετούς το 1456. Το 1467 όμως η περιοχή είχε κατακτηθεί από τους Οθωμανούς και το κάστρο είχε καταστραφεί.[3]

Το Άνω Φανάρι προσαρτήθηκε το 1845 στον δήμο Δρυόπης, όπου παρέμεινε μέχρι το 1912, όταν ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας. Η κοινότητα διατηρήθηκε μέχρι το 1997, οπότε και το Άνω Φανάρι προσαρτήθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας στον δήμο Τροιζήνας και το 2010, με το πρόγραμμα Καλλικράτης, στον δήμο Τροιζηνίας.[5] Η τοπική κοινότητα Άνω Φαναρίου περιλαμβάνει επίσης το χωριό Αγία Ελένη.
Πληθυσμιακή εξέλιξη

Η πορεία του πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή Πληθυσμός
1879 275
1889 340
1896 252
1907 245
1920 251
1928 213 [2]
1940 282 [2]
1951 313 [2]
1961 215 [2]
1971 154 [2]
1981 149 [2]
1991 182 [2]
2001 160
2011 128

Άνω Φανάρι Τροιζηνίας, 1988

Σημεία ενδιαφέροντος

Ο ενοριακός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Αθανάσιο. Άλλοι ναοί του χωριού είναι αφιερωμένοι στην Αγία Τριάδα και στον Άγιο Νικόλαου. Στο ύψωμα βορειοανατολικά του χωριού σώζονται τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου Άνω Φαναρίου. Το κάστρο έχει τραπεζοειδές σχήμα και έκταση έξι στρέμματα. Το κάστρο εποπτεύει τα παράλια της Τροιζηνίας και τον κόλπο της Επιδαύρου. Στο βορειοανατολικό τμήμα του κάστρου σώζεται ο ναός των Αγίων Αναργύρων. Κοντά στο χωριό, στη θέση Κοκκινόβραχος, βρίσκεται η είσοδος του λεγόμενου «φαραγγιού του Έρωτα».[4]
Παραπομπές

(Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
Σταματελάτος, Μιχαήλ· Βάμβα-Σταματελάτου, Φωτεινή (2006). Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας. Αθήνα: Ερμής. σελ. 205. ISBN 9603201332.
Παπαθανασίου, Μανώλης. «Κάστρο Άνω Φαναρίου». Καστρολόγος. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2022.
«Κοινότητα Άνω Φαναρίου». www.dimostroizinias-methanon.gr. Δήμος Τροιζηνίας-Μεθάνων. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2022.
«Άνω Φανάρι (Αττικής)». www.eetaa.gr. ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2022.