Άγιος Εύβοιας

Περιφέρεια : Στερεάς Ελλάδας
Νομός : Εύβοιας

Ο Άγιος είναι χωριό του δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας (να μην συγχέεται με τον Άγιος Μεσσαπίων Εύβοιας του δήμου Διρφύων–Μεσσαπίων της κοινότητας Καμαρίτσης). Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 783 κατοίκους και είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της βόρειας Εύβοιας. Είναι κτισμένος σε υψόμετρο 100 μ.[1] σε λόφους βρίσκονται ανάμεσα στην Ιστιαία και την Αιδηψό. Απέχει 114 χιλιόμετρα από τη Χαλκίδα και βρίσκεται 9 χιλιόμετρα βόρεια από τα Λουτρά Αιδηψού.[2]

Ιστορικά στοιχεία

Το 1835 ο Άγιος προσαρτήθηκε στον δήμο Αιδηψίων. Με την κατάργηση των δήμων το 1912 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας. Από το 1934 μέχρι το 1947 ανήκε στον δήμο Λουτρών Αιδηψού, όμως έπειτα ορίστηκε ξανά έδρα της κοινότητας Αγίου. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας η κοινότητα προσαρτήθηκε στον δήμο Αιδηψού και με το πρόγραμμα Καλλικράτης στον δήμο Ιστιαίας Αιδηψού.[3]
Απογραφές πληθυσμού

Η πορεία του πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1.116[1] 1.281[1] 1.296[1] 1.165[1] 1.185[1] 1.070[1] 949[1] 917 801

Σημεία ενδιαφέροντος
Η εκκλησία του Αγίου Σάββα.

Στο χωριό σώζονται ακόμα μερικά παλιά πετρόκτιστα σπίτια ανάμεσα στις νεότερες κατασκευές. Ο κεντρικός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στην Παναγία Ευαγγελίστρια.[4] Ακόμη στο χωριό συναντά κανείς τις εκκλησίες του Αγίου Σάββα[5] και του Αγίου Γεωργίου. Επίσης στο χωριό υπάρχει πέτρινο γεφύρι. Νότια του οικισμού βρίσκεται ο ερειπωμένος βυζαντινός ναός του Αγίου Δημητρίου που έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο[6]. Στη θέση Παλαιομονάστηρο βρίσκεται ο ναός της Παναγίας, πιθανόν καθολικό βυζαντινής μονής, ενώ κοντά βρίσκεται το εξωκλήσι της Αγίας Αικατερίνης, και αυτό πιθανόν καθολικό διαλυμένης μονής.[2]

Το Λαογραφικό Μουσείο στο χωριό.

Το 2006 ιδρύθηκε στον Άγιο Λαογραφικό Μουσείο, το οποίο εγκαινιάσθηκε την 1η Ιουνίου 2013.[7][3] Στεγάζεται σε νεόχτιστο, νέο-κλασικό κτίριο. Η συλλογή του αριθμεί 1000 περίπου εκθέματα, ενώ δίνεται η σπάνια ευκαιρία για Μουσείο στους επισκέπτες να περιεργαστούν σημαντικό μέρος των εκθεμάτων. Όλα τα εκθέματα προέρχονται από δωρεές των κατοίκων του χωριού και της ευρύτερης περιοχής.

Παραπομπές

Σταματελάτος, Μιχαήλ· Βάμβα-Σταματελάτου, Φωτεινή (2006). Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας. Αθήνα: Ερμής. σελ. 17. ISBN 9603201332.
«Άγιος». servitoros.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2019.
«Άγιος (Ευβοίας)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019.
«Άγιος > Προορισμοί/Αξιοθέατα». www.diakopes.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2019.[νεκρός σύνδεσμος]
HTML-2. «Άγιος Σάββας (ο Ηγιασμένος)». diavlosnews.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2022.
«Υπουργική Απόφαση 153249/6217πε». ΦΕΚ Β (121): 971. 1958-04-29. Ανακτήθηκε στις 2022-07-15. «13) Τα εν Αιδηψώ ερείπια του ναού "Αγιος Δημήτριος" εις θέσιν "Άγιος"».
«Απ' το σεντούκι της γιαγιάς στο Λαογραφικό Μουσείο Αγίου». PalmosEv.Gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Α - Β - Γ - Δ - Ε - Ζ - Η - Θ - Ι - Κ - Λ - Μ -
Ν - Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ - Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License