Ηλιόκαστρο Αργολίδας

.

Περιφέρεια : Πελοποννήσου
Νομός : Αργολίδας

Το Ηλιόκαστρο (παλαιά ονομασία: Καρακάσι) είναι ημιορεινό χωριό του νομού Αργολίδας.[1] Το χωριό είναι κτισμένο στο οροπέδιο των Ειλεών, στους πρόποδες της οροσειράς Αδέρες και σε υψόμετρο 198 μέτρα[2]. Απέχει 7 χλμ. από την Ερμιόνη και 66 χλμ. από το Ναύπλιο. Διοικητικά υπάγεται στην κοινότητα Ηλιόκαστρου της δημοτικής ενότητας Ερμιόνης του δήμου Ερμιονίδας.[3]

Το χωριό έχει, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, 507 μόνιμους κατοίκους[4] που ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, την ελαιοκομία και την αμπελουργία. Το κρασί του Ηλιοκάστρου είναι γνωστό για τη γεύση του ενώ το λάδι που παράγεται θεωρείται εξαιρετικής ποιότητας.

Ονομασία

Το όνομα του χωριού δόθηκε από τον Ιωάννη Β. Δέστε το 1931, διότι λουζεται από άπλετο φως. Πριν από το 1928 ονομαζόταν "Καρακάσι", το οποίο σήμαινε "μαύρα φρύδια" (kara kaş) στα Τούρκικα.[5] Η ονομασία Καρακάσι διατηρήθηκε μέχρι το 1927, όταν το ελληνικό κράτος αποφάσισε να μετονομάσει το χωριό σε Ηλιόκαστρο.[6]
Ιστορία

Το σύγχρονο χωριό είναι κτισμένο στην θέση της αρχαίας Ειλεούς, γνωστής για το κρασί της. Ακόμα και σήμερα σώζεται ο περίβολος των τειχών με πολυγωνικό χτίσιμο στο μικρό ύψωμα που χρησίμευε ως ακρόπολη του χωριού. Σύμφωνα με μαρτυρία του Παυσανία υπήρχαν εκεί τα ιερά της Δήμητρας και της κόρης της.

Προς το τέλος της βυζαντινής περιόδου ο αυτοκράτορας Θεόδωρος Α΄ Παλαιολόγος ίδρυσε έναν μικρό οικισμό, το Παλαιοκατούντι. Ο οικισμός αυτός αυτός χρησίμευσε ως κατοικίες των φρουρών, οι οποίοι φύλαγαν το πέρασμα προς την Θερμησία. Δίπλα στον οικισμό αυτό βρίσκεται και το φρούριο του Ηλιοκάστρου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο των περασμάτων προς Θερμησία και αποτέλεσε το σύνορο της παραπαίουσας βυζαντινής αυτοκρατορίας με την βενετοκρατούμενη Τροιζηνία. Χαρακτηριστικό του φρούριου του Ηλιοκάστρου ήταν η ορατότητα τόσο του κόλπου του Ναυπλίου όσο και της Ύδρας.

Από τις αρχές του 20ού αιώνα 1905-1978, λειτουργούσαν στην περιοχή μεταλλεία όπου γινόταν εξαγωγή σιδηροπυρίτη, δίνοντας μία οικονομική ανάσα στην περιοχή.

Πληθυσμός

Αν και το χωριό είχε αναγνωριστεί από την ίδρυση του ελληνικού κράτους[7] δεν αναγνωρίστηκε στις απογραφές παρά το 1907. Από το 1907 μέχρι και το 1940 το χωριό είχε πολύ μεγάλη αύξηση του πληθυσμού του ενώ έκτοτε έχει υπάρξει σημαντική μείωση.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού

Έτος Πληθ. ±%
1907 351 —
1920 366 +4.3%
1928 446 +21.9%
1940 756 +69.5%
1951 745 −1.5%
1961 744 −0.1%
1971 710 −4.6%
1981 633 −10.8%
1991 595 −6.0%
2001 578 −2.9%
2011 550 −4.8%
2021 507 −7.8%
Πηγή: Απογραφές Πληθυσμού ΕΛΣΤΑΤ 1879 - 2021
Αξιοθέατα

Ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την ποιότητα του φαγητού αλλά κυρίως το καλό κρασί. Το Σεπτέμβριο γίνεται γιορτή κρασιού με οίνους τοπικής παραγωγής, όπου έχει κανείς την δυνατότητα να δοκιμάσει εκλεκτές ποικιλίες κρασιού. Υπάρχουν αρκετές παραδοσιακές ταβέρνες με ντόπια κρέατα και ντόπιο κρασί. Κεντρικό σημείο του χωριού αποτελεί η πλατεία του με το πέτρινο σιντριβάνι, η οποία βρίσκεται δίπλα στη γέφυρα που χωρίζει το χωριό στα δύο. Δίπλα βρίσκεται η εκκλησία του χωριού, αφιερωμένη στους αποστόλους Πέτρο και Παύλο και το κτίριο πολιτιστικών εκδηλώσεων του χωριού, το οποίο παλιά ήταν δημοτικό σχολείο. Μαζί με την εκκλησία των αποστόλων Πέτρου και Παύλου, υπάρχει μία άλλη εκκλησία κάτω από αυτήν αφιερωμένη στον Νικόλαο Πλανά.

Παραπομπές

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 26. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 359.
«Ηλιόκαστρο ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ, Δήμος ΕΡΜΙΟΝΙΔΑΣ | buk.gr». buk.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2025.
«Ηλιόκαστρον Αργολίδος». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2025.
«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21894 (σελ. 312 του pdf).
«Karakasi -- Iliokastron». Πανδέκτης. ΕΚΤ. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2023.
«Εφημερίδα της Κυβερνήσεως» (PDF). Ελληνικό Κράτος. 28 Σεπτεμβρίου 1927.
«ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2022.

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Α - Β - Γ - Δ - Ε - Ζ - Η - Θ - Ι - Κ - Λ - Μ -
Ν - Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ - Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License