Αρωνιάδικα Κυθήρων

.

Νομαρχία Πειραιά

-- Δήμος Κυθήρων --

Τα Αρωνιάδικα είναι οικισμός των Κυθήρων. Διοικητικά είναι έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας και δήμου Κυθήρων, της περιφερειακής ενότητας Νήσων, στην περιφέρεια Αττικής, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.[2][3] Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Κυθήρων του νομού Πειραιώς και κατόπιν του νομού Αττικής, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεάς Ελλάδας.[4][5]

View Larger Map

Τα Αρωνιάδικα, με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των κτισμάτων, έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός

Γεωγραφία

Τα Αρωνιάδικα είναι ημιορεινός, μεσόγειος οικισμός στο κεντρικό τμήμα των Κυθήρων, πάνω στον κεντρικό επαρχιακό δρόμο του νησιού (Χώρας-Αγίας Πελαγίας), σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 370. Απέχει 15 χλμ. περίπου Β. της Χώρας Κυθήρων.[4][5][6][7][8][9]
Τοπική κοινότητα

Η τοπική κοινότητα Αρωνιάδικων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 4,134 χλμ² (2011). Περιλαμβάνει και τον οικισμό Πιτσινάδες.[2]
Πληθυσμός
Μόνιμος [10][11][12] Έτος Πληθυσμός
1991 72 (81)
2001 83 (95)
2011 77 (98)
Πραγματικός (de facto) [2][4][5] Έτος Πληθυσμός
1961 149 (163)
1971 126 (137)
1981 75 (86)
1991 72 (83)
2001 84 (96)
2011 76 (96)

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)
Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1866 και εντάχθηκε διαδοχικά στους νομούς Ζακύνθου, Αργολίδος & Κορινθίας (1869), Λακωνικής (1899), Αργολίδος & Κορινθίας (1909), Αττικής & Βοιωτίας (1929) και Αττικής (1943). Το 1964 εντάχθηκε στον νομό Πειραιώς και το 1972 υπήχθη οριστικά στον νομό Αττικής. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αρωνιάδικων και προσαρτήθηκε στον δήμο Κυθήρων.[3]
Ιστορικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία

Κατά την παράδοση, ο οικισμός δημιουργήθηκε από κατοίκους που διασώθηκαν από την καταστροφή της Παλιόχωρας από τον Μπαρμπαρόσα το 1537. Το επώνυμο «Αρώνης» κυριαρχούσε στο χωριό γαι πάνω από δύο αιώνες. Σήμερα επικρατούν τα παρωνύμια των Αρώνηδων που είναι πατρωνυμικά και μητρωνυμικά, π.χ. ο γιος του Παναγιώτη είναι ο Αρώνης-Παναγιωτόπουλος, ο γιος της Μαριέτας είναι ο Αρώνης-Μαριέτης, κ.ο.κ. Η αρχιτεκτονική του έχει έντονες επιρροές των δύο κυρίαρχων τάσεων που επικρατούν στο νησί, της βόρειας επηρεασμένης από την Πελοπόννησο με κεραμοσκεπές και της νότιας επηρεασμένης από την Κρήτη, με αποτέλεσμα ένα πολύ ενδιαφέρον αισθητικό ύφος. Οι κατοικίες είναι μονώροφες και διώροφες σε πυκνή δόμηση με διαβατικά, εξωτερικές πέτρινες σκάλες, περιθυρώματα τοξωτά ή ορθογώνια με πωρόλιθο ή αμυγδαλόπετρα, ισόγεια βόλτα με φουρνόσπιτα, πατητήρια, αποθήκες, εργαστήρια και βοηθητικούς χώρους. Παλιά το χωριό φημιζόταν για τους τεχνίτες χαλκιάδες, οι οποίοι έφτιαχναν όλα τα γεωργικά εργαλεία (τσάπες, τσαπόνια, αξίνες, φτυάρια) αλλά και όλα τα σιδερικά τα απαραίτητα για το νοικοκυριό και για την οικοδομή.[13][14]
Αξιοθέατα και διατηρητέα

Το λιθόκτιστο κτηριακό σύνολο φερομένης ιδιοκτησίας Ιωάννου Βλαχάκη, ως αξιόλογο και ενδιαφέρον δείγμα κτηριακού συνόλου παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του νησιού, που διατηρεί την αυθεντική του μορφή, με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, πολεοδομική και ιστορική σημασία. Έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο.
Η μεταβυζαντινή, τοιχογραφημένη εκκλησία της Παναγίας (ή Αγίου Χαραλάμπους). Έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο
Η εκκλησία του Αγίου Αξεστράτηγου, στο νότιο τμήμα του οικισμού
Ο ναός Αναλήψεως του Σωτήρος, στο κέντρο του οικισμού
Η εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου Καψέα, στη δυτική έξοδο του οικισμού

Στον οικισμό εδρεύει ο Αγροτικός Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός Κυθήρων.

[6][15][16]
Παραπομπές

(Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
«Απογραφή Πληθυσμού-Kατοικιών 2011 - ELSTAT». www.statistics.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2025.
«ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2025.
ΠΛ 3:717
ΠΛΜ 11:295
«Διακοπές», σ. 628-9
Εκδόσεις «Ελλάδα»
Χάρτες «ROAD»
https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf
https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf
https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf
«Αρωνιάδικα, το χωριό των Χαλκιάδων». Ελένη Χάρου. 13 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2025.
«Αρωνιάδικα - Χωριά Κυθήρων - ΚΥΘΗΡΑ». 7 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2025.
http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=-1569456654&v17=[νεκρός σύνδεσμος]

http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=134&v17=[νεκρός σύνδεσμος]

Πηγές

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)
Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ., 2010
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
Χάρτες «ROAD»
eetaa.gr

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Α - Β - Γ - Δ - Ε - Ζ - Η - Θ - Ι - Κ - Λ - Μ -
Ν - Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ - Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License