- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Grafik3

Βιογραφία

Ο Μάνος Κατράκης γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου του 1909 στο Καστέλι Κισσάμου, στην Κρήτη. Είναι το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του έμπορου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης. Πριν συμπληρώσει τα 10 του χρόνια η οικογένεια του μετακόμισε στην Αθήνα καθώς οι δουλειές του πατέρα δεν πήγαιναν και τόσο καλά και θεώρησαν πως η πρωτεύουσα θα προσέφερε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες από τη Μεγαλόνησο.


Τον μικρό Μάνο "γοήτευε" το ποδόσφαιρο. Έπαιζε αρχικά στην ομάδα του "Κεραυνού" και μετά στον "Αθηναϊκό" και ήταν πραγματικά πολύ καλός σ΄αυτό.


Κάποια στιγμή σε νεαρή ηλικία αναγκάζεται να γίνει ο "προστάτης" της οικογένειας καθώς ο πατέρας του λείπει πια συνεχώς και ο μεγαλύτερος αδερφός του Γιάννης είναι ήδη ξενιτεμένος στην Αμερική.


Γρήγορα πάντως το ...ταλέντο του θα ανακαλυφθεί. Εμφανίζεται για πρώτη φορά σε θεατρική σκηνή στην Αθήνα το 1927. Ο σκηνοθέτης Κώστας Λελούδας θα ενθουσιαστεί από το μπρίο και τη δυναμικότητα του νεαρού και έτσι ένα χρόνο αμέσως μετά θα παίξει στην πρώτη βουβή ταινία "Το λάβαρο του '21" (1928). Ταυτόχρονα σχεδόν συμμετέχει σε θεατρικές παραστάσεις τοπικών θιάσων, όπως του «Θιάσου Νέων» του Ανδρέα Παντόπουλου και του θιάσου της Μαρίκας Κοτοπούλη, μέχρις ότου καταφέρνει να μπει στο "Εθνικό Θέατρο" (1931). Από κει και πέρα όλα άλλαξαν ραγδαία για τον Κατράκη. Η δεκαετία του '30 έφερε την καταξίωσή του στο θεατρικό σανίδι, τη γνωριμία του με εξέχουσες προσωπικότητες του καιρού (όπως ήταν η φιλία του με τον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο) αλλά και τον πρώτο του γάμο, σε ηλικία 25 ετών, με την επίσης ηθοποιό, Άννα Λώρη. Από το 1933 έπαιξε κατά σειρά με τους θιάσους Λουδοβίκου Λούη, Μήτσου Μυράτ, Βασίλη Αργυρόπουλου και Μαρίκας Κοτοπούλη μέχρι το 1935 όταν επαναπροσλήφθηκε από το Εθνικό θέατρο και εργάσθηκε συνεχώς σ΄ αυτό μέχρι το 1942. Το επόμενο έτος 1943 όταν ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών συνέβαλε τα μέγιστα στην ίδρυση του Κρατικού θεάτρου Θεσσαλονίκης όπου και έπαιξε μέχρι το 1946 όταν επαναπροσλήφθηκε στο Εθνικό Θέατρο για ένα έτος.


Ο γάμος του τέλειωσε σύντομα και γρήγορα ήρθε ο πόλεμος κι η κατοχή και ανέκοψαν κάθε καλλιτεχνική του δραστηριότητα. Συμμετείχε στο μέτωπο και πολέμησε γενναία αλλά δραματικά γεγονότα στιγμάτισαν την τότε ζωή του: ένας δεύτερος γάμος που κι αυτός δεν ορθοπόδησε, ο χαμός στη γέννα των μοναδικών δίδυμων παιδιών του, η ένταξή του στο ΕΑΜ και στην αριστερά, που τον έβαλαν αργότερα στο στόχαστρο των συντηρητικών παρατάξεων. Αρνούμενος να υπογράψει « δήλωση μετανοίας», εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη, μέχρι το 1952.


Όμως οι απάνθρωπες συνθήκες της εξορίας δεν πτόησαν το φρόνημα του μεγάλου ηθοποιού και ανθρώπου και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να βρει το κουράγιο να συνεχίσει στη ζωή. Η φιλία του και η κοινή πορεία με συναγωνιστές του, όπως ο Γιάννης Ρίτσος, τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει τις δραματικές αυτές στιγμές. Ταυτόχρονα είχε τη δύναμη να εμψυχώνει όποιον συναντούσε στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη.


Όταν πια στις αρχές της δεκαετίας του '50 επιστρέφει στην Αθήνα οριστικά, το μεταεμφυλιακό κλίμα είναι βαρύ. Λίγες πόρτες ανοιχτές, λίγες δουλειές. Αναγκάζεται να εργαστεί ευκαιριακά (στο ραδιόφωνο στην αρχή) αλλά σιγά-σιγά κατορθώνει να πάρει μικρότερους ή μεγαλύτερους ρόλους στο θέατρο και στον κινηματογράφο αφού κανένας δεν μπορούσε να αμφισβητήσει το δυναμικό ταλέντο του.


Επίσης το 1951 - 1952 διοργανώνει «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Το 1952 πρωταγωνίστησε στον «Προμηθέα» του Αισχύλου με τον Θυμελικό θίασο του Καρζή στους Δελφούς και Αθήνα όπου μετά την παράσταση δέχεται την έκφραση συγχαρητηρίων από τους Βασιλείς. Ακολούθως πρωταγωνίστησε στο θίασο της Κοτοπούλη και το 1953 κατάρτισε δικό του θίασο. Από του 1954 είναι πρωταγωνιστής του «Θεάτρου Αθηνών» και από το επόμενο έτος του «Εθνικού Λαϊκού Θεάτρου» στο οποίο ανέβαιναν συνεχώς παραστάσεις και με μεγάλη επιτυχία. .


Στα 1954 θα γνωρίσει την πιο σημαντική σύντροφο της ζωής του και μετέπειτα σύζυγό του (τρίτη και τελευταία), τη Λίντα Άλμα μετά από μία θεατρική πρεμιέρα. Από κείνη τη μέρα και μετά δε θα τους ξαναχωρίσει τίποτα, μονάχα ο θάνατος του μεγάλου ηθοποιού, τριάντα χρόνια αργότερα.


Η επόμενη περίοδος ήταν η πιο λαμπρή για τον Κατράκη, τον καθιέρωσε και τον καταξίωσε ως μεγάλο άνθρωπο της τέχνης στη συνείδηση όλων.


Οι μεγάλες αγάπες του Μάνου Κατράκη ήταν εκτός από το θέατρο και την τέχνη γενικότερα (σκιτσάρει, γράφει ποιήματα), οι γυναίκες και ο ιππόδρομος. Πολλά έχουν ειπωθεί για αυτά του τα πάθη, ωστόσο το μόνο αναμφισβήτητο είναι το αστείρευτο και φυσικό του ταλέντο, η υπέροχη φωνή του (π.χ. όταν απαγγέλλει το "Άξιον Εστί" του Ελύτη ή το "Πέντε η ώρα που βραδιάζει" από το θρήνο για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας του Lorca/Λόρκα), τα αδιαπραγμάτευτα ιδανικά του.


Δυστυχώς η συνεχής καταπόνηση του οργανισμού του δημιουργεί με τον καιρό προβλήματα και η υγεία του εξασθενεί. Μανιώδης καπνιστής σχεδόν μέχρι το τέλος της ζωής του, αρνείται να ακολουθήσει αυστηρό πρόγραμμα θεραπείας και γρήγορα θα φανούν τα αρνητικά αποτελέσματα. Λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας και καλύτερης ταινίας, -στην οποία πρωταγωνίστησε, με σκηνοθέτη το Θόδωρο Αγγελόπουλο (Ταξίδι στα Κύθηρα)- άφησε την τελευταία του πνοή στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 75 ετών.


Ο Μάνος Κατράκης είχε επίσης πρωταγωνιστήσει σε πλήθος ελληνικών κινηματογραφικών ταινιών.

<===---+---===>

Επιλεκτική φιλμογραφία

<===---+---===>

* Το λάβαρο του '21 (1929) .... Δήμος
* Έτσι κανείς, σαν αγαπήσει (1931)
* Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας (1932)
* Καταδρομή στο Αιγαίο (1946) .... Ραΐδης
* Μαρίνος Κονταράς (1948) .... Μαρίνος Κονταράς
* Εύα (1953)
* Μαγική πόλις (1954)
* Ο δρόμος με τις ακακίες (1956) .... Χρήστος Βρανάς
* Φλογέρα και αίμα (1961)
* Αντιγόνη (1961) .... Κρέων
* Συνοικία το όνειρο (1961) .... νεκροφόρα
* Ηλέκτρα (1962)
* Τα κόκκινα φανάρια (1963) .... καπετάν Νικόλας
* Ένας ντελικανής (1963) .... πατέρας
* Ο αδελφός Άννα (1963) .... Βασιλείου
* Το χώμα βάφτηκε κόκκινο (1964) .... Χορμόβας
* Ενωμένοι στη ζωή και στο θάνατο (1964) .... καπετάν Στράτος
* Προδοσία (1964) .... Βίκτωρ Καστριώτης
* Διωγμός (1964) .... παπάς
* Ιστορία μιας ζωής (1965) .... Μικές Παπαδήμας
* Σπαραγμός (1965) .... Δημήτρης Νταλίκης
* Το μπλόκο (1965) .... Ηλίας
* Κατηγορώ τους ανθρώπους (1966) .... Ελευθέριος Δημητρόπουλος
* Ο κατατρεγμένος (1966) .... Λάμπρος Σαριόγλου
* Έρωτας στην καυτή άμμο (1966) .... Νικόλας
* Δάκρυα για την Ηλέκτρα (1966) .... Τάσος Πετρίδης
* Αιχμάλωτοι του πεπρωμένου (1966) .... Χρήστος
* Κοντσέρτο για πολυβόλα (1967) .... υποστράτηγος Δαρείος
* Ο δραπέτης (1967) .... Νικόλας
* Ξεριζωμένη γενιά (1968) .... Μάνθος
* Θα κάνω πέτρα την καρδιά μου (1968) .... Παντελής
* Η λυγερή (1968) .... Κωνσταντής Ματρόζος
* Ας με κρίνουν οι γυναίκες (1968) .... Άγγελος Μπαρτής
* Το κανόνι και τ' αηδόνι (1968)
* Η καρδιά ενός αλήτη (1968) .... Μάνος Σαρρής
* Η λεωφόρος της προδοσίας (1969) .... Γερακάρης
* Κυνηγημένη προσφυγοπούλα (1969) .... Αργύρης
* Κακός, ψυχρός κι ανάποδος (1969) .... Αλέκος Βαλίρης
* Ο πρόσφυγας (1969) .... Αθανάσιος Δαούτης
* Για την τιμή και τον έρωτα (1969) .... Παύλος Κλαδάς
* Η ζούγκλα των πόλεων (1970) .... Λυσίας Σέκερης
* Ορατότης μηδέν (1970) .... Χορστ Ρίχτερ
* Κατηγορώ τους δυνατούς (1970) .... Λάμπρος Κονταρίνης
* Εσένα μόνο αγαπώ (1970) .... Βύρων Δέρκος
* Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο (1970)
* Με φόβον και πάθος (1972) .... Αλέξανδρος Βιάσκος
* Αντάρτες των πόλεων (1972) .... πατέρας Φώτη
* Η δίκη των δικαστών (1974) .... Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
* Κραυγή γυναικών (1978) .... Κρέων
* Ελευθέριος Βενιζέλος: 1910-1927 (1980) .... Πέτρος
* Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο (1980) .... Νικόλαος Πλαστήρας
* Τα χρόνια της θύελλας (1984) ....
* Ταξίδι στα Κύθηρα (1984) .... γέρος

Βιβλιογραφία

* Μάνος Κατράκης. Στη ζωή, τη σκηνή και την οθόνη. (Βασίλης Γ. Μαρτσάκης, Μαρία Στ. Καραγεώργου, Αικατερίνη Δεμέστιχα) Εκδόσεις: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ, 2004

Έλληνες

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License