Γεγονότα, Hμερολόγιο

.

Μάχη του Γαλατσίου
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Χρονολογία 30 Απριλίου και 1 Μαΐου 1821
Τόπος Γκαλάτσι
Έκβαση Νίκη των Τούρκων
Μαχόμενα μέρη
Έλληνες επαναστάτες Οθωμανική αυτοκρατορία
Αρχηγοί
Αθανάσιος Καρπενησιώτης,

Δαλιόστρος, Αδελφοί Βεγλερή

Γιουσούφ Πασάς Περκόφτσαλης,

Χατζή Καρά Αχμέτ εφέντης και

Σελήμ Μεχμέτ Εφέντης

Δυνάμεις
 600 Κρητικοί 5.000 (εξ ων 3.000 ιππείς)


Η Μάχη του Γαλατσίου ήταν η πρώτη πραγματική μάχη στην Μολδοβλαχία ανάμεσα στις δυνάμεις της Φιλικής Εταιρίας, του πρίγκιπα Αλέξανδρου Υψηλάντη και των στρατευμάτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα ευρύτερα πλαίσια της Ελληνικής επανάστασης του 1821.[1] Έλαβε χώρα στις 1 τού Μάη τού 1821 στο Γαλάτσι (Γκαλάτσι) της Μολδοβλαχίας. Αρχηγός των Ελλήνων, Κρητικών στη καταγωγή, ήταν ο Αθανάσιος Καρπενησιώτης, των δε Τούρκων ο Γιουσούφ Πασάς Περκόφτσαλης, ο Χατζή Καρά Αχμέτ εφέντης και ο Σελήμ Μεχμέτ Εφέντης.[2]

Το ιστορικό της μάχης

Ο τσάρος Αλέξανδρος Α΄ της Ρωσίας κάτω από την πίεση του Μέττερνιχ, έδωσε την άδεια στην Πύλη να μπουν οι τουρκικές στρατιές στην Μολδοβλαχία για να αντιμετωπίσουν τους επαναστάτες. Την αρχηγία του τουρκικού στρατού ανέλαβε ο βαλής της Σιλίστριας Σελήμ Μεχμέτ, ο οποίος στα τέλη του Απρίλη του 1821 διέταξε τον πασά του κάστρου της Βράιλας, Γιουσούφ Περκόφτσαλη, να ανακαταλάβει το Γαλάτσι.
Ο Περκόφτσαλης ξεκίνησε έχοντας 2 χιλιάδες άνδρες πεζικό, 3 χιλιάδες ιππείς και κανόνια. Αρχηγός της άμυνας του Γαλατσίου ήταν ο Θανάσης Καρπενησιώτης, που οργάνωσε δύναμη από 600 αγωνιστές. Επισκεύασε τους ρωσικούς προμαχώνες του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1806–1812) και έστησε 19 κανόνια από αυτά που έστειλαν οι Έλληνες της Οδησσού και της Βεσσαραβίας για τον στρατό του Υψηλάντη.[1] Αφήνοντας 400 άνδρες του μέσα στην πόλη, μετακινεί τους υπόλοιπους 200 και τους κατανέμει στους τρεις προμαχώνες.[3]

Στις 30 του Απρίλη η εμπροσθοφυλακή των Τούρκων πέρασε τον παραπόταμο του Δούναβη, τον Σερέτη και 18 μαούνες των Τούρκων με κανόνια κατέβηκαν τον Δούναβη για να χτυπήσουν τους Έλληνες από το ποτάμι. Ο Καρπενησιώτης κράταγε το κεντρικό ταμπούρι. Τα άλλα τα κράταγαν οι αδερφοί Μαγγλέροι από την Κεφαλλονιά, ο Γιώργης Παπάς από την Αδριανούπολη, ο Δαμιανάκος από τα Σφακιά και ο παπάς Πέτρος Μονίκ, που παράτησε το Ισμαήλ "και έλαβε τον σταυρόν και τα όπλα, και ήλθε να συμμεθέξη εις τούτον τον υπέρ πίστεως καί πατρίδος ιερόν αγώνα"[4].

Χαράματα 1 του Μάη οι Τούρκοι ξεκίνησαν την επίθεση βάζοντας στην μέση το πεζικό και στηρίζοντας το από τις δυο πλευρές με το ιππικό.[5] Οι Έλληνες απέκρουσαν όλες τις επιθέσεις αλλά μετά από 4 ώρες μάχης λύγισαν και οπισθοχώρησαν οι υπερασπιστές του δεξιού και του αριστερού ταμπουριών, εκτός από τον Κωτήρα και τα 32 παλικάρια του, που αγωνίζονταν μη χάνοντας ούτε "ένα βολύμι άνευ αίματος εχθρικού"[6] Αφού τελείωσαν τα πυρομαχικά τους με τα σπαθιά τους άνοιξαν δρόμο ανάμεσα στους Τούρκους και μπήκαν στο Γαλάτσι το οποίο όμως ήδη είχε καταληφθεί από τους Τούρκους. Πολεμάνε και πεθαίνουν όλοι τους. Στο κεντρικό ταμπούρι συνέχιζε να πολεμά ο Καρπενησιώτης με άλλους 45 αγωνιστές αποκρούοντας με τα κανόνια και τα τουφέκια τους χιλιάδες Τούρκους που άφησαν εκεί 700 νεκρούς[7]. Όταν έπεσε το σκοτάδι η μάχη σταμάτησε.

Για τους λίγους επιζώντες αγωνιστές δεν υπήρχε πια ελπίδα σωτηρίας. Τα χαράματα πέταξαν έξω τις κάπες τους στις οποίες οι Τούρκοι αδειάσαν τα τουφέκια τους και πριν οι Τούρκοι τα ξαναγέμισαν, σπάσαν με επίθεση τον κλοιό. 20 αγωνιστές, μαζί τους και ο Καρπενησιώτης κατάφεραν να ξεφύγουν ζωντανοί. Όπως γράφει ο Ξόδιλος "Ή μάχη αυτή της 1 τού Μάη έν Γαλαζίω, άν καί φαίνεται ζημιώδης διά τούς Έλληνας, υπήρξεν όμως διά αυτούς αρκετά ένδοξος και τρανόν προμήνιμα της νίκης των Ελλήνων κατά των Τούρκων".[8]

Αναφορές

↑ 1,0 1,1 βλ. Φωτιάδης, Επανάσταση τού 21, τ. Α, σ. 414
↑ βλ. Βλασσόπουλος, Ηπερολόγιο του Αγώνος, σελ. 40-42
↑ βλ. Κουτσούκης
↑ βλ. Φιλήμων, Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, τ. Β., σ. 379]
↑ βλ. Φωτιάδης, Επανάσταση τού 21, τ. Α, σ. 415
↑ βλ. Ξόδιλος, Η Εταιρεία των Φιλικών και τα πρώτα συμβάντα τού 1821, σελ. 57
↑ βλ. Φωτιάδης, Επανάσταση τού 21, τ. Α, σ. 416
↑ βλ. Ξόδιλος, Ή Εταιρεία των Φιλικών καί τα πρώτα συμβάντα τού 1821, σελ. 60

Πηγές

Δημήτρης Φωτιάδης. Επανάσταση τού 21. ΜΕΛΙΣΣΑ.
Ιωάννης Φιλήμων. Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως.
Αδ. Ξόδιλος (1964). Ή Εταιρεία των Φιλικών καί τα πρώτα συμβάντα τού 1821. Αθήνα: εκδ. Λ. Βρανούση καί Ν. Καμαριανού.
Χρήστος Βλασσόπουλος (1930). Ημερολόγιον του Αγώνος. Αθήνα: Εκδοτικός Οίκος Δημητράκου. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2011.

Χρονολόγιο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

1821
Επανάσταση της Μάνης • Μάχη της ΚαλαμάταςΞεσηκωμός της ΠάτραςΜάχη του ΚατσαρούΠολιορκία της ΓαστούνηςΠολιορκία των ΣαλώνωνΠολιορκία του ΛιδωρικίουΜάχη του ΜαλανδρίνουΠολιορκία της ΛιβαδειάςΜάχη του ΛεβιδίουΜάχη της ΑθήναςΜάχη της ΒλαχοκερασιάςΜάχη του ΛάλαΣφαγή της ΒυτίναςΣφαγές των ΧριστιανώνΠολιορκία του ΝεοκάστρουΠολιορκία της ΜονεμβασίαςΠολιορκία του Μπεκίου • Εξέγερση της Σωζόπολης • Μάχη του ΜπαϊρακτάρηΜάχη του ΠατρατζικίουΜάχη της ΑλαμάναςΜάχη του ΓαλατσίουΜάχη του Βαλτετσίου • Μάχη των Δολιανών • Μάχη του Αγίου Αθανασίου ΚαρύταιναςΠολιορκία της ΑταλάντηςΠολιορκία της ΜενδενίτσαςΠολιορκία των Αθηνών • Μάχη του Σαλτικίου • Εξέγερση της Καλλίπολης • Μάχη του Βραχωρίου • Μάχη του Καβοφονιά • Μάχη στο Χάνι της Γραβιάς • Μάχη των Βρυσακίων • Ναυμαχία της Ερεσσού • Μάχη του ΔραγατσανίουΜάχη της Θεσσαλονίκης • Μάχη της Ρεντίνας Θεσσαλονίκης • Μάχη του Εγρί Μπουτζάκ • Μάχη των Βασιλικών Θεσσαλονίκης • Μάχη του ΣκουλενίουΜάχη της Γράνας • Α΄ Εξέγερση της Θάσου • Ναυμαχία της Κεραμωτής • Μάχη των Βασιλικών Φθιώτιδας • Μάχη των Πέντε Πηγαδίων • Καταστροφή της ΒοστίτσαςΚαταστροφή του ΓαλαξειδίουΆλωση της ΤριπολιτσάςΈφοδος στο ΠαλαμήδιΜάχη της Μονής Σέκκου
1822
Πολιορκία του Ακροκορίνθου • Μάχη του Ρεθύμνου • Μάχη των Χανιών • Ναυμαχία της ΠάτραςΜάχη του ΓηροκομείουΜάχη στα Στύρα • Μάχη της Βέροιας • Μάχη της Κατράνιτσας • Σφαγή της Χίου • Καταστροφή της Νάουσας • Μάχη του Κολινδρού • Μάχη της Καστέλλας • Μάχη της Καστανιάς Ημαθίας • Άλωση της Ακρόπολης • Μάχη της Μηλιάς • Μάχη της ΜαλάξαςΜάχη στο ΚομπότιΜάχη της ΠλάκαςΜάχη του ΠέταΜάχη της Σπλάντζας • Μάχη του Φαναρίου • Άλωση του Ακροκορίνθου • Μάχη των Δερβενακίων • Μάχη της Κιάφας • Μάχη στον Άγιο Σώστη • Ναυμαχία των Σπετσών • Μάχη του Μαυρονόρους • Ναυμαχία της ΤενέδουΚατάληψη του ΠαλαμηδίουΠρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου
1823
Μάχη της Ακράτας • Μάχη του Αγίου Βλασίου • Μάχη στο Τρίκερι • Μάχη του Παρνασσού • Άλωση της Αράχοβας • Μάχη του Καρπενησίου (ή Κεφαλόβρυσου) • Μάχη της Ίδης • Μάχη της ΚαλιακούδαςΜάχη του ΑιτωλικούΠολιορκία του ΑιτωλικούΜάχη της ΚαρύστουΚαταστροφή του ΜελιδονίουΜάχη της Γραμβούσας • Ναυμαχία της Χίου • Ναυμαχία της Μυτιλήνης • Ναυμαχία της Κρήτης • Δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου
1824
Καταστροφή της ΚάσουΚαταστροφή των ΨαρώνΜάχη της ΆμπλιανηςΝαυμαχία της ΣάμουΜάχη της ΠανάσαρηςΜάχη του ΒουργαρελίουΝαυμαχία του ΓέρονταΝαυμαχία της Αστυπαλαίας
1825
Μάχη του Κρεμμυδίου • Μάχη της Σχοινόλακκας • Πτώση της ΣφακτηρίαςΠτώση του ΝεοκάστρουΝαυμαχία της Μεθώνης • Ναυμαχία της Άνδρου • Τρίτη πολιορκία του ΜεσολογγίουΜάχη στο ΜανιάκιΜάχη του Βαρυπέτρου • Μάχη του Καφηρέα • Μάχη στα Τράμπαλα • Μάχη του ΚακοσάλεσιΜάχη των ΜύλωνΜάχη στα Τρίκορφα • Μάχη της Αλεξάνδρειας • Εκστρατεία στο Λίβανο
1826
Μάχη της ΚλείσοβαςΈξοδος του ΜεσολογγίουΜάχη του Θριάσιου Πεδίου • Ναυμαχία της Μυτιλήνης • Μάχη της ΒέργαςΠολιορκία της ΒαρνάκοβαςΜάχη του ΧαϊδαρίουΜάχη της ΔόμβραιναςΠολιορκία της ΑκροπόλεωςΜάχη της Αράχωβας
1827
Μάχη στο ΔίστομοΜάχη του ΚαματερούΜάχη στο ΚερατσίνιΜάχη του ΑνάλατουΠτώση της ΑκρόποληςΜάχη της Καυκαριάς • Ναυμαχία του Νεοκάστρου • Ναυμαχία του Ναυαρίνου • Ναυμαχία της Ιτέας • Εκστρατεία της Χίου
1828
Πάταξη της πειρατείας στο Αιγαίο • Β΄ Εξέγερση της Θάσου • Ναυμαχία της Καβάλας • Ναυμαχία του κάβο Μπαμπά • Μάχη του Φραγκοκάστελλου • Μάχη του Κόρακα • Μάχη της Γραμμένης Οξυάς • Μάχη της Τέρνοβας
1829
Μάχη του ΜαρτίνουΜάχη του Ανηφορήτου • Πρώτη μάχη της Θήβας • Δεύτερη μάχη της Θήβας • Συμπλοκές Ωρωπού και Μενιδίου • Παράδοση της Βόνιτσας • Μάχη της Πέτρας

Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια

Εγκυκλοπαίδεια Ιστορίας

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License