- Art Gallery -

 

.

Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα (Piero della Francesca, 1412[1] - 12 Οκτωβρίου 1492) ήταν Ιταλός ζωγράφος της πρώιμης Αναγέννησης. Ήταν επίσης γνωστός στους συγχρόνους του και ως μαθηματικός και γεωμέτρης. Η ζωγραφική του χαρακτηρίζεται από την ηρεμία των χρωμάτων της και τις γεωμετρικές της φόρμες, ειδικά ως προς την προοπτική της. Η επίδρασή του σε μεταγενέστερους καλλιτέχνες, όπως ο Λούκα Σινιορέλλι και Πιέτρο Περουτζίνο, είναι εμφανής.

Piero della Francesca

Paintings

Saint Michael

The Baptism of Christ

The Nativity

Federigo di Montefeltro and Battista Sforza

Triumph of the Duke and Duchess

Arezzo : Annunciation

Arezzo: Virgin of the Annunciation

Arezzo: Death and Burial of Adam

Arezzo: Death and Burial of Adam , detail

Arezzo: Death and Burial of Adam , detail

Arezzo: Queen of Sheba in Solomon

Arezzo: Queen of Sheba with Solomon , detail

Arezzo: Queen of Sheba with Solomon , detail

Arezzo: Queen of Sheba with Solomon , detail

Arezzo: Queen of Sheba with Solomon , detail

Arezzo: Queen of Sheba with Solomon , detail

Arezzo: The Dream of Constantine

Arezzo: The Confession

Arezzo: The Confession , detail

Arezzo: The Confession , detail

Arezzo: The transport of the bridge

Arezzo: Discovery of the Holy Cross

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Discovery of the Holy Cross , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: Defeat of the Persian king , detail

Arezzo: praise of the Holy Cross

Arezzo: praise of the Holy Cross , detail

Arezzo: praise of the Holy Cross , detail

Arezzo: praise of the Holy Cross , detail

Arezzo: triumph of Constantine

Arezzo: triumph of Constantine , detail

Arezzo: triumph of Constantine , detail

Arezzo: triumph of Constantine , detail

Arezzo: Prophet

Arezzo: Prophet

Nativity

Flagellation of Christ

St. Jerome and a donor

baptism of Christ

Madonna Enthroned with Saints and Donors

Brera Madonna

Hercules

Madonna di Senigallia

Polyptych of the Misericordia

Madonna della Misericordia

Portrait of Federico da Montefeltro

Portrait of Sigismondo Pandolfo Malatesta

Resurrection

The History of the True Cross

Adoration of the Holy Wood and the Meeting of Solomon and the Queen of Sheba

Battle between Constantine and Maxentius

Battle between Heraclius and Khosrau

Constantine's Dream

Discovery and Proof of the True Cross

Σύντομο βιογραφικό

Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, γνωστός στους συγχρόνους του ως Πιέρο ντι Μπενεντέττο ντε' Φραντσέσκι (Piero di Benedetto de’ Franceschi) γεννήθηκε στο Μπόργκο Σαν Σεπόλκρο (Borgo San Sepolcro) (σημερινό Σανσεπόλκρο), μια κωμόπολη κοντά στο Αρέτσο της Τοσκάνης[2]. Η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν έχει γίνει δυνατό να καθοριστεί, γι' αυτό διάφορες πηγές δίνουν έτη γεννήσεως κυμαινόμενα από το 1412 έως το 1422. Ο πατέρας του, Μπενεντέττο, ήταν έμπορος δερμάτων και μαλλιού, η μητέρα του, Ρομάνα, ήταν κόρη του Ρέντσο ντι Κάρλο ντα Μοντέρκι (Renzo di Carlo da Monterchi) από το παρακείμενο χωριό Μοντέρκι, επίσης εμπόρου μαλλιού. Πιστεύεται ότι οι γονείς του παντρεύτηκαν γύρω στα 1416, αν και δεν βρέθηκε κάποιο πιστοποιητικό γάμου στα αρχεία, αλλά βρέθηκε το προικοσύμφωνό τους με αυτή τη χρονολογία. Βασισμένος σε αυτό και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πιέρο ήταν το τρίτο παιδί της οικογένειας, ο ιστορικός Τζέιμς Μπεκ (James Beck) δίνει ως πιθανότερη χρονολογία γέννησης τον Ιούνιο του 1420.[3]

Ο Πιέρο πιθανότατα έμαθε την τέχνη της ζωγραφικής από κάποιον από τους καλλιτέχνες της σχολής της Σιένα, που εργάζονταν εκείνη την εποχή στην πόλη του.[4][1] και εργάστηκε στο Σανσεπόλκρο ως βοηθός του ζωγράφου Αντόνιο ντ' Ανγκιάρι (Antonio d'Anghiari), ο οποίος, καταγόμενος από το παρακείμενο ομώνυμο χωριό είχε εγκατασταθεί στο Σανσεπόλκρο προκειμένου να εκτελέσει κάποια παραγγελία.[3] Το 1439 εργάστηκε μαζί με τον Ντομένικο Βενετσιάνο (Domenico Veneziano) σε νωπογραφίες στην παρακείμενη εκκλησία Sant’ Egidio του Νοσοκομείου Santa Maria Nuova της Φλωρεντίας. Η εργασία του Βενετσιάνο, ιδιαίτερα στην κατανομή του χώρου, επηρέασε το νεαρό Πιέρο.[5] Εργάστηκε σε πολλές πόλεις της Κεντρικής Ιταλίας, όπως Ρώμη, Φερράρα, Πέζαρο, Ανκόνα, Αρέτσο, Ρίμινι, Ουρμπίνο και Περούτζια, [6] αλλά δεν έχασε την επαφή του με τη γενέτειρά του, την οποία απεικόνισε σε ορισμένα έργα του, όπως "Η Βάπτιση του Χριστού", ενώ οι λόφοι της απεικονίζονται και στη "Γέννηση". Με τις περιπλανήσεις του αυτές γνώρισε αρκετούς συναδέλφους του, μεταξύ των οποίων και τον Φρα Αντζέλικο, ο οποίος τον συνέστησε σε πολλούς διάσημους ζωγράφους της εποχής, όπως ο Μαζάτσιο και ο Μπρουνελλέσκι.[1]

Το 1442 ο Πιέρο επέστρεψε στη γενέτειρά του, η οποία εκείνη την εποχή πέρασε στην επικυριαρχία της Φλωρεντίας. Εκείνη την περίοδο (1445) έλαβε παραγγελία να ζωγραφίσει το "Πολύπτυχο του Ελέους" (Polittico della Misericordia). Στη συνέχεια μετέβη στην Ανκόνα (1450) και από εκεί στο Λορέτο όπου έλαβε παραγγελία για μια νωπογραφία, όπως αναγράφει ο Βαζάρι, για το σκευοφυλάκιο του ναού της Παναγίας. Φαίνεται ότι η παραγγελία έμεινε ημιτελής, καθώς ο Πιέρο έφυγε από το Λορέτο λόγω επιδημίας πανώλους που ενέσκηψε εκείνη την εποχή στην περιοχή.[2] Πήγε στο Αρέτσο, όπου το 1452 άρχισε να εικονογραφεί το χοροστάσιο του ιερού ναού του Αγίου Φραγκίσκου με εικόνες (χωρίς χρονολογική σειρά) βασισμένες στο θρύλο του Τιμίου Σταυρού (La Legenda della vera Croce), τις οποίες ολοκλήρωσε το 1466.[7] Στις νωπογραφίες αυτές φαίνεται η γνώση του και επιμέλειά του στην προοπτική καθώς και στη χρήση των χρωμάτων, παράλληλα με τη γεωμετρική αρμονία και την ικανότητα στη σύνθεση των εικόνων του.[6]

Το 1455 ο Πιέρο βρίσκεται στην αυλή του Πάπα Νικολάου Ε΄ όπου ζωγράφιζε νωπογραφίες στο Ανάκτορο του Βατικανού, παραμένοντας εκεί και υπό τον Πάπα Πίο Β΄. Δυστυχώς, οι νωπογραφίες αυτές καταστράφηκαν, προκειμένου να εξοικονομηθεί χώρος για αντίστοιχες νωπογραφίες του Ραφαήλ. Την εποχή αυτή συναντήθηκε με τον αρχιτέκτονα Φραντσέσκο ντελ Μπόργκο (Francesco del Borgo), ο οποίος είχε αναλάβει τον εκσυγχρονισμό της εκκλησίας Santa Maria Maggiore. Ο ντελ Μπόργκο ήταν γνωστός και ως μαθηματικός και αντάλλασσε με τον Πιέρο απόψεις σχετικές με τα μαθηματικά. Ο Πιέρο διακόσμησε εκεί το παρεκκλήσιο του Αγίου Μιχαήλ.

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες της ζωής του ο Πιέρο έζησε στη γενέτειρά του, όπου εκτέλεσε διάφορες παραγγελίες για λογαριασμό των τοπικών εκκλησιών. Κανένα από τα έργα του αυτά δεν επέζησε. Το 1480 ο Πιέρο ονομάστηκε επικεφαλής της Confraternita di San Bartolomeo και ζωγράφισε τη "Γέννηση" (σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου) και τη "Μαντόνα" στην εκκλησία Santa Maria delle Grazie στη Σενιγκάλια (Senigallia). Τέλος, ζωγράφισε την Αγία Τράπεζα στην Περούτζια, ένα έργο που χαρακτηρίζεται αδέξιο, την "Θεοτόκο με το βρέφος και τους Αγίους".[7]

Λίγα χρόνια πριν το θάνατό του ο Πιέρο ασχολήθηκε με άλλα θέματα πλην της ζωγραφικής. Μεταξύ 1474 και 1482 συνέγραψε το έργο De prospectiva pingendi (Περί της προοπτικής στη ζωγραφική), στα χνάρια του Ευκλείδη και του Αλμπέρτι. Το πρωτότυπο κείμενο φυλάσσεται σήμερα στην Biblioteca Palatina στην Πάρμα, είναι χειρόγραφο γραμμένο από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, αφιερωμένο στον προστάτη του Δούκα Guidobaldo da Montefeltro και εικονογραφημένο με σχέδιά του επί γεωμετρικών, προοπτικών και αναλογικών μελετών. Ακολούθησε δεύτερο έργο, De quinque corporibus regularibus (Περί των πέντε κανονικών σωμάτων), στο οποίο ασχολείται με την ιδέα της τέλειας προοπτικής, βασισμένο στις ιδέες του Πλάτωνα και του Πυθαγόρα. Το χειρόγραφο, εικονογραφημένο από τον καλλιτέχνη, φυλάσσεται σήμερα στη Φλωρεντία.[7] Η άποψη του Βαζάρι ότι ο καλλιτέχνης είχε τυφλωθεί λίγα χρόνια πριν το θάνατό του δεν φαίνεται να ευσταθεί, καθώς το δεύτερο χειρόγραφό του ολοκληρώθηκε το 1485.

Ο Πιέρο απεβίωσε στο σπίτι του στο Σανσεπόλκρο το 1492. Πέντε χρόνια πριν είχε κάνει διαθήκη με την οποία άφηνε τα υπάρχοντά του στην οικογένειά του και στην Εκκλησία.
Επιλογή έργων


Κύριο λήμμα: Κατάλογος έργων του Πιέρο ντελλα Φραντσέσκα

Polittico della Misericordia, μεταξύ 1444 και 1464, Sansepolcro, Museo Civico

Η Βάπτιση, 1448-1450, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη

Ο Σιγισμούνδος Μαλατέστα προσεύχεται στον Άγιο Σιγισμούνδο, νωπογραφία, 1451 Ρίμινι, Tempio Malatestiano

Madonna del Parto, νωπογραφία, μεταξύ 1455 και 1465, Monterchi, μουσείο ειδικά για την εικόνα

Ανάσταση, νωπογραφία, μεταξύ 1450 και 1463, Sansepolcro, Museo Civico

Δίπτυχο των δουκών του Ουρμπίνο Φεντερίκο ντα Μοντεφέλτρο και Μπαττίστα Σφόρτσα, μεταξύ 1465 και 1472, Φλωρεντία, Ουφίτσι

Η Μαστίγωση, 1453, Ουρμπίνο, Galleria Nazionale delle Marche

Pala di Brera, μεταξύ 1469 και 1474, Μιλάνο, Πινακοθήκη Μπρέρα

Madonna di Senigallia, μεταξύ 1470 και 1485, Ουρμπίνο, Galleria Nazionale delle Marche

Ιστορίες του Αληθούς Σταυρού, νωπογραφίες, μεταξύ 1452 και 1466, Αρέτσο, San Francesco

Ιστορίες του Αληθούς Σταυρού : Η λατρεία του Τιμίου Ξύλου και Η συνάντηση του Σολομώντα με την βασίλισσα του Σαβά, Αρέτσο, San Francesco

Ιστορίες του Αληθούς Σταυρού : Μάχη μεταξύ Ηρακλείου και Χοσρόη, Αρέτσο, San Francesco

Δείτε επίσης

Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Παραπομπές

Ουφίτσι, βιογραφία του καλλιτέχνη
Ιστοσελίδα του Σαν Σεπόλκρο
School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland
Nicholas Pioch, WebMuseum Paris
British National Gallery
ABC Gallery
Encyclopedia Britannica

Ζωγράφοι

Ιταλοί

Εγκυκλοπαίδεια Ιταλίας

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License