Μουζάκι Καρδίτσας

Περιφέρεια : Θεσσαλίας
Νομός : Καρδίτσας

Το Μουζάκι είναι κωμόπολη και έδρα του ομώνυμου δήμου στη Θεσσαλία και την Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας.[1][2][3]

View Larger Map

Γεωγραφία

Το Μουζάκι βρίσκεται στην βορειοδυτική άκρη της πεδιάδας της Καρδίτσας και τις παρυφές του όρους Ίταμος σε υψόμετρο 180 μέτρων.[1] Διασχίζεται από το χείμαρρο Πάμισο, ο οποίος καταλήγει στον Πηνειό. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με την κτηνοτροφία, τη γεωργία, το εμπόριο ή εργάζονται στις δημόσιες υπηρεσίες.

Η γεωγραφική θέση που κατέχει το καταξιώνει ως τοπικό εμπορικό και διοικητικό κέντρο. Αποτελεί σταυροδρόμι και κόμβο επικοινωνίας του Νομού Καρδίτσας με την Αργιθέα, την Ήπειρο και το Νομό Τρικάλων.
Ιστορία

Η ιστορία της περιοχής είναι μακραίωνη, όπως αποδεικνύεται από διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα. Δύο χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το Μουζάκι, στη θέση "Επισκοπή", τοποθετείται η αρχαία πόλη των Γόμφων, που έλεγχε τις εισόδους προς την αρχαία Αμβρακία, σημερινή Άρτα, και τη χώρα των Αθαμάνων (περιοχή Αργιθέας). Σύμφωνα με αρχαιολογικά στοιχεία, η πόλη ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ., έκοψε για πρώτη φορά νόμισμα γύρω στο 340 π.Χ. και διέθετε ισχυρό αμυντικό τείχος. Το 198 π.Χ. την κατέλαβε ο Αμύνανδρος, αργότερα ο Φίλιππος Έ της Μακεδονίας και το 48 π.χ ο Ιούλιος Καίσαρας, ο στρατός του οποίου τη λεηλάτησε. Τον 6ο αιώνα, το τείχος που την περιέβαλλε ανακαινίσθηκε από τον Ιουστινιανό και κατά τη βυζαντινή εποχή έγινε έδρα Επισκόπου, η οποία διατηρήθηκε μέχρι την περίοδο της Τουρκοκρατίας.[4]

Μακραίωνη είναι η ιστορία της περιοχής , όπως αποδεικνύουν τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα. Δύο χλμ. Β.Δ από το Μουζάκι, στη θέση < Επισκοπή >, τοποθετείται η αρχαία πόλη των Γόμφων, που ήλεγχε τις εισόδους προς την αρχαία Αμβρακία ( σημερινή Άρτα ) και τη χώρα των Αθαμάνων ( περιοχή Αργιθέας ). Σύμφωνα με στοιχεία των αρχαιολόγων, η πόλη ιδρύθηκε τον 4ο π.χ αι. ( έκοψε για πρώτη φορά νόμισμα γύρω στο 340 π.χ ) και διέθετε ισχυρό αμυντικό τείχος. Το 198 π.χ την κατέλαβε ο Αμύνανδρος, αργότερα ο Φίλιππος Έ της Μακεδονίας ( 191 – 185 π.χ ) και το 48 π.χ ο Ιούλιος Καίσαρας, ο στρατός του οποίου τη λεηλάτησε. Τον 6ο αι μ.χ το τείχος που την περιέβαλλε ανακαινίσθηκε από τον Ιουστινιανό και κατά τη βυζαντινή εποχή έγινε έδρα Επισκόπου η οποία διατηρήθηκε μέχρι την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Το 1943, το Μουζάκι πυρπολήθηκε από τους Ιταλούς και για το λόγο αυτό τα σπίτια του είναι νεόκτιστα, με ελάχιστα σωζόμενα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
Πληθυσμός
Εξέλιξη πληθυσμού Μουζακίου Απογραφή Πληθυσμός
1881 801[5]
1889 1.026[6]
1896 1.317[7]
1907 1.773[8]
1920 1.992[9]
1928 2.078[10]
1940 2.215[11]
1951 2.833[12]
1961 2.945[13]
1971 2.626[14]
1981 2.560[15]
1991 2.353[16]
2001 2.200[17]
2011 1.961[18]
2021 1.838[19]
Οδική σύνδεση

Αποτελεί σημείο αναφοράς κάθε κατοίκου, δεδομένου ότι από το Ανθηρό, την έδρα του Δήμου Αργιθέας, απέχει 50 χιλιόμετρα, από τα Βραγκιανά, έδρα του Δήμου Αχελώου, 75 χιλιόμετρα, και 34 χιλιόμετρα από το Πετρίλο, την έδρα της Κοινότητας Ανατολικής Αργιθέας.

Από την Καρδίτσα απέχει 28 χιλιόμετρα. Συνδέεται με δύο επαρχιακούς δρόμους με την πόλη των Τρικάλων, από την οποία απέχει 20 χιλιόμετρα, και με την Άρτα, από την οποία απέχει 180 χιλιόμετρα περίπου.

Δύο οδικοί άξονες ξεκινούν από το Μουζάκι, διασχίζουν τη δύσβατη περιοχή της Αργιθέας και καταλήγουν στα χωριά του Δήμου Αχελώου και το Νομό Άρτας: ο ένας διασχίζει την Ανατολική Αργιθέα και ο δεύτερος συνδέει τη Θεσσαλία με την Ήπειρο. Ο δρόμος αυτός βελτιώνεται διαρκώς και αποτελεί οδική επιλογή πολλών επισκεπτών του Νομού Καρδίτσας, όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν. Οι οδικοί άξονες Καλαμπάκα–Τρίκαλα–Μουζάκι–Λίμνη Πλαστήρα και Περτούλι–Πύλη–Μουζάκι-Λίμνη Πλαστήρα χρησιμοποιούνται από μεγάλο αριθμό επισκεπτών με ενδιαφέρον τον οικοτουρισμό.
Αθλητισμός

Στην πόλη του Μουζακίου εδρεύουν η ομώνυμη ποδοσφαιρική ομάδα, Α.Ε. Μουζακίου,[20] που την περίοδο 2009-10 αγωνίστηκε στον 4ο όμιλο της Δ' Εθνικής και ο Γ.Σ. Μουζακίου και Περιχώρων "Γεώργιος Πασιαλής"[21] που ιδρύθηκε το 1981 και δραστηριοποιείται στον κλασικό αθλητισμό, την καλαθοσφαίριση ανδρών και την πετοσφαίριση γυναικών.
Διοικητικά

Αναφέρεται επίσημα, μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας, το 1883 στο ΦΕΚ 126Α - 02/04/1883 ορίζεται έδρα του τότε δήμου Γόμφων. Το 1912 με το ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 αποσπάσθηκε από το δήμο Γόμφων και ορίστηκε έδρα της κοινότητας Μουζακίου.[22]
Παραπομπές

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 43. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 39.
«Δήμος Μουζακίου - ΙΣΤΟΡΙΑ». www.mouzaki.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.
«ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των ΟΤΑ / Δήμος Μουζακίου». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.
«Το Μουζάκι μέσα από το Πέρασμα των χρόνων- Η Ιστορία και οι προσωπικότητες του Δήμου Μουζακίου». KARDITSA NEWS. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.
Ελληνική απογραφή Θεσσαλίας-Άρτας 1881, σελ. 36
Ελληνική απογραφή 1889, σελ. 157
Ελληνική απογραφή 1896, σελ. 165
Ελληνική απογραφή 1907, σελ. 426
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1921. Επίσης: "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", σελ. 26 Πίνακας ιβ΄
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928". (Πραγματικός πληθυσμός κυρωθείς δια του από 23 Νοεμβρίου 1928 διατάγματος), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1935. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928"
Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1950. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940"
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1955. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951 Αρχειοθετήθηκε 2013-05-14 στο Wayback Machine."
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ. 46929/6877/1961 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1962. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961"
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους , κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ, 3893/Ε637/1972 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βοηθού Πρωθυπουργού και Εσωτερικών), Αθήναι 1972. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971", σελ. 140.
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981". (Κυρώθηκε με την 7908/Δ'554/12-4-1982 κοινή απόφαση των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), Αθήναι 1982. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981", σελ. 151.
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991". (Κυρώθηκε με την 24197/Γ' 3812/24-11-1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών), Αθήνα 1994. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991", σελ. 184.
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001". (Κυρώθηκε με την 6821/Γ5-908/4-6-2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης), Αθήνα 2003. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001",
«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10612 (σελ. 138 του pdf)
«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21733 (σελ. 151 του pdf).
«Α.Ε ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ – Ε.Π.Σ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ». Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.
«ΓΣ Μουζακίου & Περιχώρων «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΣΙΑΛΗΣ» - Εκλογοαπολογιστική Συνέλευση - Υποβολή υποψηφιοτήτων για το νέο ΔΣ». 4 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.
«ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2022.

---

Μουζάκι Ηλείας
Μουζάκι Ζακύνθου
Μουζάκι Καρδίτσας
Μουζάκι Μεσσηνίας