Το Ίσωμα Καρυών είναι οικισμός της Αρκαδίας στον Δήμο Μεγαλόπολης.[2][3]

Η περιοχή πάνω από το σημερινό χωριό ονομαζόταν στην αρχαιότητα Κρητέα. Εκεί κατά την Αρκαδική παράδοση γεννήθηκε ο Δίας (και όχι στο νησί Κρήτη). Πρόσφατες ανασκαφές από το Λύκαιο όρος, έχουν φέρει στο φως αντικείμενα που δείχνουν ότι η λατρεία του θεού εκεί ξεκινά από το 3000π.Χ. περίπου. Στην Κρητέα, σύμφωνα με τον Παυσανία, υπήρχε σημαντικό ιερό του Παρρασίου Απόλλωνα. Η θέση του ιερού έχει εντοπιστεί έξω από το χωριό στο ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη. Το ξωκλήσι φαίνεται να έχει χτιστεί πάνω στη θέση του αρχαίου ιερού με αρχαία δομικά υλικά. Ανάμεσα στο χωριό και στον ποταμό Αλφειό τοποθετείται και η αρχαία πολίχνη Βασιλίδα. Όταν πέρασε από τη Βασιλίδα ο Παυσανίας, ο οικισμός ήταν ερειπωμένος, αλλά σωζόταν μόνο το ιερό της Δήμητρας. Η ακριβής τοποθεσία της αρχαίας πολίχνης δεν είναι ακόμα γνωστή.

Γενικά στοιχεία

Το Ίσωμα Καρυών βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές του Λυκαίου όρους σε υψόμετρο 470 μέτρα[2] ενώ απέχει 10 χλμ. Δ.-ΒΔ. από την Μεγαλόπολη. Το χωριό κτίστηκε από κατοίκους των Άνω Καρυών που κατέβηκαν χαμηλότερα. Στα νότιά του είναι το ερημωμένο ξωκλήσι του Ψηλού Αϊ-Γιάννη το οποίο θεωρείται ότι έχει χτιστεί με οικοδομικά μέλη του αρχαίου ναού του Παρρασίου Απόλλωνα.[4]

Αναφέρεται επίσημα ως ξεχωριστός οικισμός το 1908 να προσαρτάται στον τότε δήμο Λυκοσούρας και το 1912 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.[3] Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, αποτελεί κοινότητα[5], που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Μεγαλόπολης του Δήμου Μεγαλόπολης και σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 14 κάτοικοι[6].
Πληθυσμιακά στοιχεία

Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:
Έτος Πληθυσμός
1951 251[7]
1961 188[8]
1971 117[9]
1981 144[10]
1991 168[11]
2001 115[12]
2011 14[13]
2021 14[6]
Παραπομπές

(Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 47. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 134.
«Ίσωμα Καρυών Αρκαδίας». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2025.
«ΙΣΩΜΑ ΚΑΡΥΩΝ (Χωριό) ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2025.
«Νόμος 4555/2018 - Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. Ανακτήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2025.
«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21884 (σελ. 302 του pdf).
Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 32 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14.
Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 38 του pdf.
Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 38 του pdf.
Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 46 του pdf.
Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 44 του pdf.
Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 38 του pdf.

«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10746 (σελ. 272 του pdf)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ίσιωμα Καρυών - 'Ψηλός' Αι-Γιάννης από τον ιστότοπο https://www.exploring-greece.gr/.