- Art Gallery -

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Μαξ Στίρνερ (Max Stirner), Γερμανός φιλόσοφος (1806-1856). Αληθινό όνομα: Γιόχαν Κάσπαρ Σμίντ. Σπούδασε Φιλοσοφία, Θεολογία και κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Εκεί υπήρξε μαθητής του Χέγκελ. Εργάστηκε ως καθηγητής σε Λύκειο αλλά έκανε και άλλες απλές βιοποριστικές εργασίες λόγω οικονομικών προβλημάτων. Φιλοσοφικά επηρεάζεται αλλά και συμμετέχει στο χώρο των νέων εγελειανών (ή εγελειανών της αριστεράς) που προσπάθησαν να δώσουν την δική τους ερμηνεία για τον άνθρωπο και το κόσμο όλοι τους βαθιά επηρεασμένοι από το Χέγκελ. Στην ίδια “φιλοσοφική παρέα” άνηκε ο Ένγκελς, ο Μαρξ, ο Μπρούνο Μπάουερ και άλλοι. Δημοσιεύει 2 μικρής σημασίας έργα το 1842 και στη συνέχεια, το 1845, το βιβλίο “Ο Μοναδικός και η Ιδιοκτησία του” που πολλά χρόνια μετά το θάνατο του θα κάνει αίσθηση και θα προκαλέσει θετικές και αρνητικές κριτικές, από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και σήμερα.

Ατομικισμός

Ο Μαξ Στίρνερ σε αυτό το βιβλίο οριοθετεί φιλοσοφικά τον Ατομικισμό (ή κατά μεταγενέστερες ερμηνείες τρίτων, τον Αναρχικό Ατομικισμό) βάζοντας στο κέντρο του προβληματισμού του το Εγώ (το μεμονωμένο Εγώ που είναι η απόλυτη αρχή) το οποίο δεν πρέπει να υπόκειται σε καμιά κοινωνική, κρατική, εθνική, θεολογική, πολιτική αυθεντία-δικαιοδοσία αλλά ακόμα και κανένα ηθικό περιορισμό, παρά μόνο να λειτουργεί εντελώς ανεξάρτητα με σκοπό να ικανοποιήσει τα “μοναδικά” του συμφέροντα. Για τον Στίρνερ εξελικτικά όλες οι “κατασκευασμένες έννοιες” της ανθρώπινης διανόησης όπως για παράδειγμα του “γενικού καλού”, της οικογένειας, της πατρίδας, του Θεού, αυτονομούνται και πετυχαίνουν την αλλοτρίωση του Εγώ οδηγώντας το σε ανώφελες θυσίες και αυτοπεριορισμούς. Άλλα κεντρικά σημεία στη φιλοσοφία του είναι η άρνηση της έννοιας της Ελευθερίας αφού σημαίνει “ελευθερία από κάτι” με αποτέλεσμα να ανακαλύπτει ο άνθρωπος περισσότερους καταναγκασμούς όσο περισσότερο ελεύθερος νομίζει ότι γίνεται και η περίφημη “Ένωση των Εγωιστών” που είναι -χρησιμοποιώντας καταχρηστικά τον όρο για τον κατεξοχήν αντικοινωνικό φιλόσοφο- η κοινωνική του “πρόταση” σε απάντηση κάθε είδους ομογενοποίησης που φυλακίζει το Εγώ. Η “Ένωση των Εγωιστών” αποτελείται από άτομα που έχουν συνειδητά και ολοκληρωτικά απεγκλωβιστεί από οτιδήποτε δεν εξυπηρετεί τα ατομικά τους συμφέροντα και παράλληλα εντός της “ένωσης” συνεχίζουν να προσπαθούν να καλύψουν τις επιθυμίες τους.

Στίρνερ και Αναρχισμός

Ο Στίρνερ συνδέθηκε με την Αναρχική φιλοσοφική παράδοση μέσω της κριτικής που του άσκησε ο Ένγκελς και αργότερα από τον βιογράφο του Μακάυ βασικά λόγω της θεμελιακής άρνησης του σε κάθε είδους αυθεντία και βέβαια στην άρνηση της κρατικής εξουσίας. Παρόλα αυτά το κοινωνικό και ουμανιστικό πρόταγμα του Αναρχισμού λείπει από την σκέψη του Γερμανού φιλοσόφου ο οποίος συνδέεται πιο άμεσα με τον Μηδενισμό και ακόμα με τον μεταγενέστερο Υπαρξισμό.

Ο Στίρνερ στα ελληνικά

Από το βιβλίο του “Ο Μοναδικός και η Ιδιοκτησία του” κυκλοφορούσε στα ελληνικά από το 1990 μία μπροσούρα με αποσπάσματα από αυτό των εκδόσεων “Ελεύθερος Τύπος”. Το 2002 κυκλοφορεί από την “έκδοση της Μαρμίτας” και το 2005 κυκλοφορεί ξανά από τις εκδόσεις “Θύραθεν” σε μετάφραση του Ζήση Σαρίκα.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License