- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος
Δυναστεία: Πτολεμαίοι
Πατέρας: Πτολεμαίος Η' Φύσκων
Μητέρα: Κλεοπάτρα Γ'
Σύζυγος: Κλεοπάτρα Σελήνη Α'
Παιδιά: Πτολεμαίος ΙΑ' Αλέξανδρος Β'
Σύζυγος: Βερενίκη Γ'
Παιδιά: Κλεοπάτρα Ε'

Ο Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος ( ??? – 88 π.Χ. ) ήταν ο δέκατος (σύμφωνα με κάποιες εκδοχές ο ένατος) φαραώ της Δυναστείας των Πτολεμαίων, η οποία κυβέρνησε την Αίγυπτο καθ’ όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου. Ήταν γιος του φαραώ Πτολεμαίου Η' του Φύσκονος και της Κλεοπάτρας Γ'.

Διαδοχή του Πτολεμαίου Η'

Ο Πτολεμαίος γεννήθηκε το π.Χ. και κατά την παιδική του ηλικία αναγκάστηκε να ακολουθήσει την οικογένειά του στο νησί της Κύπρου, όπου διέφυγαν μετά από πραξικόπημα που οργάνωσε η Κλεοπάτρα Β' κατά του πατέρα του. Αργότερα η οικογένεια ανέλαβε εκ νέου την εξουσία.

Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος, Louvre Ma970

Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος, Louvre Ma970

Όταν πέθανε ο Πτολεμαίος Η' ο Φύσκων, άφησε πίσω του την ανηψιά που έγινε η δεύτερη σύζυγός του, την Κλεοπάτρα Γ'. Επίσης δύο γιους, τον Πτολεμαίο και τον Πτολεμαίο Αλέξανδρο, καθώς και τρεις κόρες: την Τρύφαινα, βασίλισσα των Σελευκιδών στη Συρία, την Κλεοπάτρα Δ', που παντρεύτηκε το μεγαλύτερο από τους δυο αδερφούς της και την Κλεοπάτρα Σελήνη Α'. Είχε επίσης και ένα γιο από μια παλλακίδα του, πιθανώς από την Ειρήνη, ο οποίος ονομαζόταν Πτολεμαίος Απίων. Ο εκλιπών βασιλιάς στη διαθήκη του επέλεξε να διαιρέσει το βασίλειό του, παραχωρώντας στον Πτολεμαίο Απίονα την Κυρηναϊκή, της οποίας πρέπει ήδη να είχε οριστεί αντιβασιλιάς. Όσο για το θρόνο της Αιγύπτου, αυτόν τον άφησε στην Κλεοπάτρα Γ', με την προϋπόθεση να μοιραζόταν τη βασιλεία με έναν από τους γιους της, όποιον αυτή προτιμούσε.


Ο μεγαλύτερος σε ηλικία γιος του Πτολεμαίου Η', που ήταν τότε είκοσι πέντε ετών περίπου, κατοικούσε εκείνη την εποχή στην Κύπρο. Η Κλεοπάτρα σκόπευε να επιλέξει για τους δικούς της λόγους το νεότερο αδερφό του, τον Αλέξανδρο, όμως όπως συνέβαινε με τους Μακεδόνες προγόνους τους, οι αλεξανδρινοί τελικά έκριναν εκείνοι επιβάλλοντας τον Πτολεμαίο. Αξιοσημείωτο ωστόσο παραμένει πως το όνομα της μητέρας του αναφερόταν πρώτο στα επίσημα διατάγματα. Ο τελευταίος έγινε βασιλιάς με το όνομα Πτολεμαίος Φιλομήτωρ Σωτήρ. Επιλέχθηκε και γι’ αυτόν, όπως έκανε και ο πατέρας του, ένα από τα επίθετα που είχε ήδη χρησιμοποιηθεί για προκάτοχό του, δηλαδή Σωτήρας ο Β'. Ωστόσο ο λαός, με θέληση αστεϊσμού, τον αποκαλούσε ο Λάθυρος, δηλαδή «ο Φάβας».Όσο για τον μικρότερο αδερφό του, τον Αλέξανδρο, η μητέρα τους θεώρησε συνετό να τον απομακρύνει από την Αλεξάνδρεια. Έλαβε τον τίτλου του Στρατηγού της Κύπρου και διέμενε στο νησί.


Ενθρόνιση του Πτολεμαίου Ι'

Υπάρχουν ενδείξεις πως, καθώς περνούσε ο καιρός, ο Πτολεμαίος Θ' ο Λάθυρος, κατάφερε να κερδίσει έδαφος απέναντι στη μητέρα του. Κατά το δέκατο χρόνο της βασιλείας του Πτολεμαίου Θ', η Κλεοπάτρα Γ' προσπάθησε να ξανακερδίσει τη δύναμή της οργανώνοντας πραξικόπημα. Κατηγόρησε το βασιλιά για απόπειρα δολοφονίας της και υπήρξε τόσο πειστική για τους αλεξανδρινούς που ο Πτολεμαίος Θ' αναγκάστηκε να φύγει με πλοίο το 107 π.Χ. Η μητέρα του κάλεσε, τότε, τον αδερφό του από την Κύπρο για να αναλάβει τα σκήπτρα. Μητέρα και γιος αναγορεύτηκαν Θεοί Φιλομήτορες Σωτήρες. Ο Πτολεμαίος Ι' παντρεύτηκε την κόρη του έκπτωτου αδερφού του, Βερενίκη Γ'.


Η Κλεοπάτρα δεν σκόπευε να αφήσει τον Πτολεμαίο Θ' να το σκάσει ζωντανός. Εκείνος όμως διέφυγε από την Κύπρο προσωρινά, και όταν αργότερα επέστρεψε εγκαταστάθηκε με ασφάλεια χωρίς να έχει η Κλεοπάτρα τη δύναμη να τον διώξει από μια περιοχή αιγυπτιακών συμφερόντων. Η σύγκρουσή ανάμεσά τους έλαβε χώρα στο ταραγμένο βασίλειο της Συρίας, όμως δεν είχε κανένα αποτέλεσμα για τους Πτολεμαίους: ο Πτολεμαίος Θ' επέστρεψε στην Κύπρο το 102 π.Χ. και η Κλεοπάτρα στην Αίγυπτο.


Η Κλεοπάτρα δεν έζησε πολύ καιρό μετά από τις άκαρπες προσπάθειές της στην Παλαιστίνη. Πέθανε το φθινόπωρο του 101 π.Χ., όντας περίπου 60 ετών.


Οι ιστορικές μαρτυρίες (Junianus Justinus, Παυσανίας, Αθηναίος) θεωρούν πως ο Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος θανάτωσε τη μητέρα του, αλλά αυτό δεν επιβεβαιώνεται. Το όνομα της βασιλομήτορος παύει να αναγράφεται στα επίσημα έγγραφα και αντικαθίσταται από αυτό της συζύγου του Πτολεμαίου Ι', της Βερενίκης Γ'. Ονομάζεται ως Βασίλισσα Βερενίκη, Θεά Φιλάδελφος. Η βασιλεία του Πτολεμαίου Ι' Αλέξανδρου (101 – 89 π.Χ.) στην Αίγυπτο παραμένει σκοτεινή για μας και έχουμε ελάχιστες μαρτυρίες από επιγραφές.


Το 96 π.Χ. ο Πτολεμαίος Απίων, Βασιλιάς της Κυρήνης, πέθανε και κληροδότησε τη χώρα του στους Ρωμαίους. Η Ρώμη δεν διεκδίκησε τη γη αυτή αμέσως, αλλά άφησε πρώτα μια χρονική περίοδο στις πέντε μεγάλες πόλεις της Κυρηναϊκής να διευθετήσουν μόνες τους τις υποθέσεις τους. Η Κυρηναϊκή έγινε επίσημα ρωμαϊκή επαρχία το 94 π.Χ., αποτελώντας έναν «άβολο» γείτονα για το πτολεμαϊκό κράτος, σε μια απόσταση 500 μιλίων προς τη Δύση.




Αποπομπή και Θάνατος

Το 89 π.Χ. ο Πτολεμαίος Αλέξανδρος είχε χάσει πλήρως τη δημοτικότητά του. Είχε γίνει σαν τον πατέρα του εξαιρετικά υπέρβαρος και επιδιδόταν σε ακολασίες και οινοποσίες. Ο στρατός στράφηκε εναντίον του και τον ανάγκασε να διαφύγει στη Συρία. Εκεί μάζεψε μισθοφορικό στρατό και εισέβαλε εκ νέου στην Αίγυπτο. Για να πληρώσει τους στρατιώτες του διέπραξε ιεροσυλία απέναντι στο συνονόματό του Αλέξανδρο το Μέγα, εξοργίζοντας περαιτέρω το λαό. Εκδιώχθηκε και πάλι και κατέφυγε στη Λυκία με τη Βασίλισσα Βερενίκη Γ' και την κόρη τους. Σε μια του απόπειρα να φτάσει στην Κύπρο από θαλάσσης, συνελήφθη από τον αλεξανδρινό ναύαρχο και θανατώθηκε το 88 π.Χ.

Χρονολόγιο


Δυναστεία των Πτολεμαίων
Βασιλείς

Πτολεμαίος Α' Σωτήρ
Πτολεμαίος Β' Φιλάδελφος
Πτολεμαίος Γ' Ευεργέτης
Πτολεμαίος Δ' Φιλοπάτωρ
Πτολεμαίος Ε' Επιφανής
Πτολεμαίος Στ' Φιλομήτωρ
Πτολεμαίος Ζ' Νέος Φιλοπάτωρ
Πτολεμαίος Η' Φύσκων
Πτολεμαίος Θ' Λάθυρος
Πτολεμαίος Ι' Αλέξανδρος
Πτολεμαίος ΙΑ' Αλέξανδρος Β'
Πτολεμαίος ΙΒ' Αυλήτης
Πτολεμαίος ΙΓ'
Πτολεμαίος ΙΔ'
Πτολεμαίος ΙΕ' Καισαρίων

Βασίλισσες

Αρσινόη Α'
Αρσινόη Β'
Αρσινόη Γ'
Αρσινόη Δ'
Βερενίκη Α'
Βερενίκη Β'
Βερενίκη Γ'
Ευρυδίκη
Κλεοπάτρα Α'
Κλεοπάτρα Β'
Κλεοπάτρα Γ'
Κλεοπάτρα Δ'
Κλεοπάτρα Ε'
Κλεοπάτρα Στ'
Κλεοπάτρα Ζ'
Κλεοπάτρα Σελήνη Α'
Κλεοπάτρα Σελήνη Β’

Άλλα μέλη...

Έτος (π.Χ.) Γεγονός
139 π.Χ. Γέννηση του Πτολεμαίου Ι' Αλέξανδρου, γιου του φαραώ Πτολεμαίου Η' Φύσκονος και της Κλεοπάτρας Γ'.
Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου ανάμεσα στον πατέρα του και την Κλεοπάτρα Β' ο Πτολεμαίος και τα αδέρφια του διαμένουν στην Κύπρο.
116 π.Χ. Θάνατος του Πτολεμαίου Η' Φύσκονος το καλοκαίρι. Τον διαδέχεται η σύζυγός του Κλεοπάτρα Γ' από κοινού με τον γιο που αυτή επιθυμούσε. Επιλέγει τον Πτολεμαίο Ι' Αλέξανδρο, αλλά ο λαός την αναγκάζει να συμβασιλέψει με το μεγαλύτερο αδερφό του, τον δεκατετράχρονο Πτολεμαίο Θ' Λάθυρο.
114 π.Χ. Ο Πτολεμαίος μεταβαίνει στην Κύπρο ως ηγεμόνας της. Αποκαλεί τον εαυτό του Βασιλιά.
Προσπάθειες για αντικατάσταση του Πτολεμαίου Θ' Λάθυρου με τον Πτολεμαίο Ι' Αλέξανδρο.
107 π.Χ. Ο Πτολεμαίος Θ' φεύγει με προορισμό την Κύπρο, αφήνοντας τη σύζυγο και τα παιδιά του πίσω στην Αλεξάνδρεια. Ο αδερφός του Πτολεμαίος Ι' συμβασιλεύει στην Αλεξάνδρεια με τη μητέρα τους Κλεοπάτρα Γ'.
105 π.Χ. Γέννηση του γιου του, Πτολεμαίου Αλέξανδρου, μάλλον από την πρώην σύζυγο του αδερφού του, Κλεοπάτρα Σελήνη Α'.
Ο Πτολεμαίος Ι' παντρεύτηκε την κόρη του έκπτωτου αδερφού του, Βερενίκη Γ'. Μαζί αποκτούν μια κόρη, την Κλεοπάτρα Ε'.
Η Κλεοπάτρα Σελήνη Α' δίδεται ως σύζυγος στον Αντίοχο Η' τον Γρυπό, βασιλιά των Σελευκιδών.
103 π.Χ. Ο Αντίοχος Θ' Κυζικηνός υποστηρίζει τους Σαμαρίτες ενάντια στο Βασιλιά της Ιουδαίας. Ο Πτολεμαίος Θ' βοηθά τον Αντίοχο ελπίζοντας πως αυτό θα οδηγήσει στην επιστροφή του στο θρόνο.
Ο Πτολεμαίος Ι' στέλνει το γιο του στην Κω, εισβάλλει στην Ιουδαία, φτάνει στη Δαμασκό και επιστρέφει.
102 π.Χ. Η Κλεοπάτρα Γ' πετυχαίνει στρατιωτική νίκη κατά του Πτολεμαίου Θ', αλλά τελικά ο πόλεμος λήγει χωρίς σημαντικές ανακατατάξεις στον πολιτικό χάρτη της Αιγύπτου.
101 π.Χ. Η Κλεοπάτρα Γ' αφήνει την τελευταία της πνοή. Σύμφωνα με μία εκδοχή θανατώθηκε κατόπιν διαταγής του Πτολεμαίου Ι', που έκτοτε βασιλεύει μοναχός του.
100 π.Χ. Η Βερενίκη Γ' αποδέχεται τον Πτολεμαίο ΙΑ' σαν γιο, αλλά αυτός εξακολουθεί να κατοικεί στην Ελλάδα.
91 π.Χ. Ξεσπά επανάσταση στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας πόλης των Θηβών.
88 π.Χ. Ο Πτολεμαίος Ι' εκδιώκεται από την Αλεξάνδρεια και καταφεύγει στη Λυκία όπου επιχειρεί να μαζέψει στρατό. Σε μια προσπάθεια να προσεγγίσει την Κύπρο θανατώνεται. Ο Πτολεμαίος Θ' επιστρέφει στο θρόνο και συμβασιλεύει με την κόρη του Κλεοπάτρα Βερενίκη Γ'.

Δυναστεία των Πτολεμαίων

Φαραώ
♀ γυναίκα Φαραώ • αβέβαιο

Προδυναστική περίοδος
(πριν από 3150 π.Χ.)

Κάτω Αίγυπτος

Χσέκιου Κάγιου Τιου Τες Νεχέμπ Γουάζνερ Μεκ Ώρος Σερέκ

Άνω Αίγυπτος

Σκορπιός Α΄ Ώρος Ιρύ Ώρος Κα Σκορπιός Β΄ Νάρμερ/Μήνης

Πρώιμη δυναστική περίοδος
(3150–2686 π.Χ.)

1η Δυναστεία

Νάρμερ/Μήνης Ώρος Αχά Ζερ Ώρος Ζετ Μερνείθ♀ Ντεν Ανετζίμπ Σεμερκέτ Ώρος Κάα Σνεφέρκα Ώρος Πουλί

2η Δυναστεία

Ώρος Χετέπ Σεχεμουί Καιέχως Ώρος Νινουτέρ Μπα Νουμπνεφέρ Ώρος Σα Τλας Ουατζένες Σεθένης Περιψέν Σέσωχρις Νεφερκάρα Α' Νεφερχέτης Χουνττζέφα Α' Χασεχεμουί

Αρχαίο βασίλειο
(2686–2181 π.Χ.)

1η Μεταβατική περίοδος
(2181–2040 π.Χ.)

7η & 8η Δυναστεία

Γουαντζκάρε Κακαρέ Ιμπί

9η & 10η Δυναστεία

Ουακάρε Χέτι Α' Μεργίμπρε Χέτι Μερικάρε Κανεφέρε Νεμπκάουρε Αχτόι

Μέσο βασίλειο
(2040–1782 π.Χ.)

2η Μεταβατική περίοδος
(1782–1570 π.Χ.)

13η Δυναστεία

Ουεγκάφ Αμενεμχέτ Δ' Χορ Σομπεκχοτέπ Β΄ Χενζέρ Σομπεκχοτέπ Γ΄ Νεφερχοτέπ Α' Σομπεκχοτέπ Δ΄ Μερνεφέρε Άϊ Μερχοτέπρε Ίνι

14η Δυναστεία

Νεχέσι Γιακούμπ-Χαρ

15η Δυναστεία

Σακίρ-Χαρ Χιάν Απέπι Χαμούντι

16η Δυναστεία

Ντζεχούτι Σομπεκχοτέπ Η' Νεφερχοτέπ Γ' Μεντουχοτέπ ΣΤ' Νεμπιριράου Α' Νεμπιριράου Β' Σεμένρε Σεουσερένρε Μπεμπιάνχ Σεχέμρε Σεντουάστ

17η Δυναστεία

Ραχοτέπ Σομπεκεμσάφ Α' Σομπεκεμσάφ Β' Ιντέφ Ε' Ιντέφ Ζ' Σεναχτένρε Τάο Καμόσε

Νέο βασίλειο
(1570–1070 π.Χ.)

18η Δυναστεία

Άμωσις Α΄ Αμένωφις Α΄ Τούθμωσις Α΄ Τούθμωσις Β΄ Τούθμωσις Γ΄ Χατσεψούτ♀ Αμένωφις Β΄ Τούθμωσις Δ΄ Αμένωφις Γ΄ Ακενατών Σμενκαρέ Τουταγχαμών Άι Χορεμχέμπ

19η Δυναστεία

Ραμσής Α΄ Σέθος Α΄ Ραμσής Β΄ Μερναφθά Αμενμνέσις Σέθος Β΄ Σιπτάχ Ταουζέρτ

20η Δυναστεία

Σετνάχτ Ραμσής Γ΄ Ραμσής Δ΄ Ραμσής Ε΄ Ραμσής ΣΤ΄ Ραμσής Ζ΄ Ραμσής Η΄ Ραμσής Θ΄ Ραμσής Ι΄ Ραμσής ΙΑ΄

3η Μεταβατική περίοδος
(1069–525 π.Χ.)

21η Δυναστεία

Σμένδις Α΄ Αμενεμνέσου Ψουσέννης Α΄ Αμενεμοπέ Οζορκών ο Πρεσβύτερος Σιαμών Ψουσέννης Β΄

22η Δυναστεία

Σωσένκ Α΄ Οζορκών Α΄ Σωσένκ Β΄ Τακελότ Α΄ Οζορκών Β΄ Τακελότ Β΄ Σωσένκ Γ΄ Σωσένκ Δ΄ Παμί Σωσένκ Ε΄ Οζορκών Δ΄

23η Δυναστεία

Πετοβάτης Σωσένκ ΣΤ΄ Οζορκών Γ΄ Τακελότ Γ΄ Ρουντιμέν Ιουπούτ

24η Δυναστεία

Τεφνάχτ Βόκχορις

25η Δυναστεία

Πιύ Σαμπάκα Σεμπιτκού Ταχάρκα Τανουταμών

26η Δυναστεία

Ψαμμήτιχος Α΄ Νεχώ Β΄ Ψαμμήτιχος Β΄ Απρίης Άμωσις Β΄ Ψαμμήτιχος Γ΄

Ύστερη περίοδος
(525–332 π.Χ.)

27η Δυναστεία

Καμβύσης Β΄ Δαρείος Α΄ Ξέρξης Α΄ Αρταξέρξης Α΄ Δαρείος Β΄

28η Δυναστεία

Αμυρταίος

29η Δυναστεία

Νεφερίτης Α΄ Ψαμμύθης Άκορις Νεφερίτης Β΄

30η Δυναστεία

Νεκτανεβώ Α΄ Τέως Νεκτανεβώ Β΄

31η Δυναστεία

Αρταξέρξης Γ΄ Άρσης Δαρείος Γ΄

Ελληνιστική περίοδος
(332–30 π.Χ.)

Γενεολογικά δέντρα δυναστειών: 4η 11η 12η 18η 19η 20η 21η-23η 25η 26η 27η 31η Πτολεμαϊκή

Έλληνες

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License