- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Κύπρος

Τα Φοινικάρια είναι χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο. Διοικητικά αποτελεί κοινοτικό συμβούλιο.

Φοινικάρια, Αυγούστα Στυλιανού, ζωγράφος

Τοποθεσία

Τα Φοινικάρια βρίσκονται σε απόσταση 14 χιλιομέτρων από την πόλη της Λεμεσού, δίπλα από τον υδατοφράκτη Γερμασόγειας.[9] Είναι κτισμένα σε μέσο υψόμετρο 185 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.[10] Στο νότια συνορεύουν με τη Μουτταγιάκα, στα νοτιοδυτικά με τη Γερμασόγεια, στα δυτικά με την Ακρούντα, στα βόρεια με το Πραστειό Κελλακίου και στα ανατολικά με το Αρμενοχώρι.
Φυσικό περιβάλλον

Στην περιοχή τους καλλιεργούνται εσπεριδοειδή, ελιές και ελάχιστα σιτηρά.[9] Ένα μεγάλο μέρος της διοικητικής του έκτασης στα βόρεια του οικισμού καταλαμβάνεται από το κρατικό δάσος της Λεμεσού.[9]

Η περιοχή είναι διαμελισμένη από τους μικρούς παραποτάμους του ποταμού Γερμασόγειας.[9]

Ιστορία

Το χωριό υπήρχε κατά τα Μεσαιωνικά χρόνια και πολύ πιθανόν να είχε ιδρυθεί από τα Βυζαντινά χρόνια. Σε παλαιούς χάρτες βρίσκεται σημειωμένο ως Phinica, ως Einicaria και ως Emicaria σε χάρτη της περιόδου της βενετοκρατίας. Δεν είναι όμως γνωστό εάν το χωριό υπήρξε φέουδο οποιασδήποτε οικογένειας ευγενών. Ακόμη, το χωριό βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη της Αμαθούντας και πιθανόν η περιοχή να ανήκε κατά την αρχαιότητα στο βασίλειο αυτό.[9]


Ονομασία

Για την προέλευση της ονομασίας του χωριού υπάρχουν 3 εκδοχές:

Η επικρατέστερη εκδοχή, σύμφωνα και με τους παλαιότερους κατοίκους του χωριού, είναι ότι τα Φοινικάρια δέχονταν συχνά επιδρομές ώσπου καταστράφηκαν ολοσχερώς από μεγάλη πυρκαγιά. Σε σημείο ενός χιλιομέτρου νοτιότερα του χωριού υπάρχει γραμμένη στους χάρτες περιοχή «Καμένο Χωρκό» (καμένο χωριό). Πιστεύεται ότι εκεί ήταν το παλιό χωριό «Φοινικάρια». Έτσι λοιπόν, η ονομασία του προέρχεται από το αρχαίο πουλί φοίνικας που αναγεννάτε από τις στάχτες του.[9]
Μια άλλη εκδοχή λέει ότι η ονομασία του χωριού προέρχεται, προφανώς από το δέντρο φοινικιά, οπότε Φοινικάρια είναι τα μικρά δέντρα του φοίνικα. Ονομασίες προερχόμενες από το δέντρο φοινικιά συναντούνται πάρα πολλές στη Κύπρο.[9]
Η πιθανότερη εκδοχή είναι ότι τα Φοινικάρια κτίστηκαν από τους κατοίκους ενός παραθαλάσσιου χωρίου που σύμφωνα με μεσαιωνικούς χάρτες βρισκόταν στα ανατολικά των εκβολών του ποταμού Γερμασόγειας. Το χωρίο στους χάρτες σημειώνεται με το όνομα Einikas. Με την έναρξη των μεγάλων αραβικών επιδρομών οι κάτοικοι του χωρίου μετακινήθηκαν στην ενδοχώρα για προστασία. Αυτό το φανερώνει και ο τόπος όπου επέλεξαν να κτίσουν το χωρίο, το οποίο ακόμη και σήμερα δύσκολα εντοπίζεται. Το όνομα Einikas θα πρέπει να συνδέεται με τους αρχαίους Φοίνικες.[9]

Πληθυσμός

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, πριν το 1960 τα Φοινικάρια αποτελούσαν μεικτό χωριό έχοντας εκτός από Ελληνοκύπριους κατοίκους και Τουρκοκύπριους.[9] Ο αριθμός των Τουρκοκυπρίων μειώθηκε στη συνέχεια και σύμφωνα με την απογραφή του 1960 στο χωριό κατοικούσαν πλέον μόνο Ελληνοκύπριοι.

Μέχρι το 1931 ο πληθυσμός του χωριού αυξανόταν. Στη συνέχεια ο πληθυσμός άρχισε να μειώνεται έως τη δεκαετία του 1990 που ξεκίνησε να αυξάνεται.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό των Φοινικαριών όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο.


Ιστορικό απογραφών Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού

Ιστορικό απογραφών
Απογραφή Πληθυσμός Άνδρες Γυναίκες
1881 92[11] —   48 44
1891 136[12] 47.8% 75 61
1901 159[13] 16.9% 93 66
1911 197[14] 23.9% 116 81
1921 227[15] 15.2% 118 109
1931 240[16] 5.7% 113 127
1946 227[17] -5.4%
1960 200[18] -11.9% 100 100
1973 142[19] -29.0% 68 74
1976 133[20] -6.3% 61 72
1982 113[21] -15.0% 58 55
1992 164[22] 45.1% 79 85
2001 243[23] 48.2% 115 128
2011 339[5][6] 39.5% 160 179
Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.


Εκκλησία Παναγίας Χρυσελεούσης
Η εκκλησία Παναγιάς Χρυσελεούσης στα Φοινικάρια.

Η κύρια εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Παναγία τη Χρυσελεούσα. Η εκκλησία βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και ανάγεται στις αρχές του 19ου αιώνα. Ειδικότερα, σύμφωνα με επιγραφή, η εκκλησία πιθανότατα να οικοδομήθηκε το 1835. Ωστόσο, η ημερομηνία που μαρτυρεί η επιγραφή πιθανότατα να συμπίπτει με τα εγκαίνια της και όχι με την ανέγερση της. Πρόκειται για μια λιθόκτιστη εκκλησία φτιαγμένη από πέτρα της περιοχής. Αρχιτεκτονικά κατατάσσεται στις εκκλησίες γοτθικού ρυθμού. Η εκκλησία φαίνεται πως οικοδομήθηκε σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση χτίστηκε μέχρι τον γυναικωνίτη και στη δεύτερη φάση επεκτάθηκε μέχρι τα νότια.[24]

Στο εσωτερικό της εκκλησίας υψώνεται το επίχρυσο τέμπλο ανεκτίμητης ιστορικής αξίας. Το τέμπλο φέρει αρχαίες εικόνες μοναδικές ως προς την τεχνοτροπία. Σημαντική θέση στο εσωτερικό της εκκλησίας κατέχει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, η οποία βρίσκεται στο ειδικό εικονοστάσι. Η συγκεκριμένη εικόνα φιλοτεχνήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, σαφέστερα στα 1819. Στην σκεπή της εκκλησίας υπάρχει μια προτομή, πιθανότατα κάποιου δεσπότη. Επιπρόσθετα, σώζεται ένας αρχαίος Ίωνας πάνω σ' ένα κιονόκρανο. Είναι αξιοσημείωτο πως η εκκλησία του χωριού κατατάσσεται από το Τμήμα Αρχαιοτήτων στα Μνημεία Τύπου Β΄.[24]

Η εκκλησία γιορτάζει κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου, μέρα που η Ορθοδοξία τιμά τα Εισόδια της Υπεραγίας Θεοτόκου.[24]


Αγίασμα Αγίου Λουκά
Ο υδατροφράκτης Γερμασόγειας.

Από ένα βράχο στα δεξιά του ποταμού της Γερμασόγειας ρέει το αγίασμα του Αγίου Λουκά. Η πρόσβαση στο αγίασμα είναι εύκολη. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των χωριανών, στην περιοχή του Αγιάσματος υπήρχε εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Λουκά. Παλαιότερα, στο χώρο του αγιάσματος, οι πιστοί κρεμούσαν ρούχα ως αφιερώματα για τον Άγιο.[25]
Διάφορα

Στο χωριό υπάρχει πολυδύναμο πολιτιστικό κέντρο το οποίο περιλαμβάνει καφετέρια, τα γραφεία του κοινοτικού συμβουλίου, παιδική χαρά και αμφιθέατρο. Υπάρχει ακόμη κοινοτική βιβλιοθήκη.[26]

Μέρος του φράγματος Γερμασόγειας ανήκει στα Φοινικάρια. Κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 στον ποταμό της Γερμασόγειας. Το φράγμα προσφέρεται για άθληση με κανό και ψάρεμα. Το νερό των φράγματος χρησιμοποιείται για την άρδευση των καλλιεργειών των Φοινικαριών, κυρίως των ελαιόδεντρων και των κηπευτικών.[27]


Παραπομπές

«Ένωση Κοινοτήτων Επαρχίας Λεμεσού». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2018.
«Κοινοτικό Συμβούλιο». (Ελληνικά) Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2018.
«ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1 Μαΐου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2018.
«Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών». (Ελληνικά, Αγγλικά) Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2018. σελ. 24.
«Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2011 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 6 Νοεμβρίου 2013.
«Απογραφή πληθυσμού 2011». (Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1 Οκτωβρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018.
«ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2015». (Αγγλικά, Ελληνικά) Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 13 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2018.
«Foinikaria». (Αγγλικά, Ελληνικά) Ταχυδρομικός Κώδικας Έρευνα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2018.
«Γενική Ενημέρωση». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-12-21. Ανακτήθηκε στις 2017-05-01.
«Κατάλογος κοινοτήτων επιλέξιμων μειονεκτικών περιοχών» (PDF). Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών. σελ. 24. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2018-04-04. Ανακτήθηκε στις 2018-04-04.
«Census of Cyprus, 1881». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1881 (Κύπρος). 4 Απριλίου 1881. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 13.
«Census of Cyprus, 1891». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1891 (Κύπρος). 6 Απριλίου 1891. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 10.
«Census of Cyprus, 1901». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1901 (Κύπρος). 31 Μαρτίου 1901. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 9.
«Census of Cyprus, 1911». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1911 (Κύπρος). 2 Απριλίου 1911. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 9.
«Census of Cyprus, 1921». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1921 (Κύπρος). 24 Απριλίου 1921. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 9.
«Census of Cyprus, 1931». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1931 (Κύπρος). 27 Απριλίου 1931. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 7.
«Census of Population and Agriculture 1946». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1946 (Κύπρος). 10 Νοεμβρίου 1946. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 8.
«Census of Population and Agriculture 1960». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1960 (Κύπρος). 11 Δεκεμβρίου 1960. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 15.
(Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1973 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Απογραφή νοικοκυριών, 1976». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1976 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 30 Σεπτεμβρίου 1976. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018.
«Census of housing, 1982». (Αγγλικά) Απογραφή Πληθυσμού 1982 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1 Οκτωβρίου 1982. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018.
«Απογραφή πληθυσμού 1992». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 1992 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1 Οκτωβρίου 1992. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018.
«Απογραφή πληθυσμού 2001». (Αγγλικά, Ελληνικά) Απογραφή Πληθυσμού 2001 (Κύπρος). Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. 1 Οκτωβρίου 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2018. σελ. 60.
«Εκκλησία Παναγίας Χρυσελεούσης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-12-21. Ανακτήθηκε στις 2013-12-21.
«Αγίασμα Αγίου Λουκά». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-12-21. Ανακτήθηκε στις 2013-12-21.
«Έργα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-12-21. Ανακτήθηκε στις 2013-12-21.

«Υδατοφράκτης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-12-21. Ανακτήθηκε στις 2013-12-21.

Πηγές

«Φοινικάρια». 2017-05-01. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. Ανακτήθηκε στις 2017-05-01.
«Οδοιπορικό στο χωριό Φοινικάρια στην επαρχία Λεμεσού». 2013-11-12. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2017-05-01. Ανακτήθηκε στις 2017-05-01.
«Φοινικάρια». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-01. Ανακτήθηκε στις 2018-07-01.
«Το χωριό Φοινικάρια Λεμεσού». www.cyprusalive.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-07-01. Ανακτήθηκε στις 2018-07-01.
«Φοινικάρια - Λεμεσός». IX-ANDROMEDA / Η Κύπριδα Γη μέσα από την φωτογραφία. 2015-10-31. Ανακτήθηκε στις 2018-07-01.
«Παναγία Χρυσελεούσης - Φοινικάρια». IX-ANDROMEDA / Η Κύπριδα Γη μέσα από την φωτογραφία. Ανακτήθηκε στις 2018-07-01.

Βιβλιογραφία

Καρούζης, Γιώργος (2001). Περιδιαβάζοντας την Κύπρο: Λεμεσός (πόλη και επαρχία) (πρώτη έκδοση). Λευκωσία: ΣΕΛΑΣ Κεντρο Μελετων Ερευνων & Εκδοσεων, σελ. 94-96. ISBN 9963-566-67-7.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ιστοσελίδα Κοινοτικού Συμβουλίου

Επαρχία Λεμεσού, Φωτογραφίες

Επαρχίες της Κύπρου

Αμμόχωστου | Κερύνειας | Λάρνακας | Λεμεσού | Λευκωσίας | Πάφου

Κατάλογος δήμων και κοινοτήτων Κύπρου

Χάρτης Κύπρου

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License