> Πελέ

- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

Ο Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο (Edson Arantes do Nascimento, 23 Οκτωβρίου 1940), γνωστός ως Πελέ (Pelé), είναι Βραζιλιάνος πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής. Θεωρείται ως ο καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα από την FIFA και τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου(IFFHS)[3][4][5][6][7][8][9][10]. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ήταν για μεγάλη περίοδο ο καλύτερα αμειβόμενος αθλητής στον κόσμο.[11][12][13] Γνωστός και ως ο "Βασιλιάς του Ποδοσφαίρου" κατέχει τους τίτλους "Ποδοσφαιριστής του Αιώνα" από τη FIFA, "Αθλητής του Αιώνα" από την Ολυμπιακή Επιτροπή και είναι μέλος του ποδοσφαιρικού Hall of Fame.[6] To 1999 εξελέγη Ποδοσφαιριστής του Aιώνα μετά από ψηφοφορία των νικητών (1956-1999) της Χρυσής Μπάλας του περιοδικού France Football.[7] Το 2000, σε παγκόσμια δημοσκόπηση της FIFA στο Διαδίκτυο ποιος είναι καλύτερος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών, ήρθε δεύτερος με 18%, πρώτος με 53,60% ήρθε ο Μαραντόνα,[14] ενώ αντίθετα, στην ψηφοφορία της FIFA "Football family" και των αναγνωστών του περιοδικού FIFA Magazine ο Πελέ ήρθε πρώτος με 72% των ψήφων.[14][15] Στην ψηφοφορία των ειδικών αθλητικογράφων, ο Πελέ ήρθε πρώτος με 1.705 πόντους, και δεύτερος ήρθε ο Γιόχαν Κρόιφ με 1.303.[16][17] Σε Ψηφοφορία στη Βραζιλία για τον καλύτερο ποδοσφαιριστή του αιώνα ήρθε πρώτος, με δεύτερο τον Γκαρίντσα.[18]

PELÉ-1963

Παρά τις πιέσεις που ασκούσαν οι μεγάλοι σύλλογοι της Ευρώπης για να τον αποκτήσουν, ο Πελέ παρέμεινε στη Σάντος 17 χρόνια λόγω της μεγάλης του αγάπης για την ομάδα, αλλά και λόγω της απαγόρευσης που ασκούσε η κυβέρνηση της χώρας, η οποία τον θεωρούσε εθνικό θησαυρό.[19][20][21]

Ο Πελέ έπαιζε ως δεύτερος επιθετικός, γνωστός και ως οργανωτής. Η τεχνική κατάρτιση και η αθλητικότητά του έχουν επαινεθεί παγκοσμίως, και κατά τη διάρκεια της καριέρας του ήταν γνωστός για την άριστη ντρίμπλα και πάσα του, την εξαιρετική του ικανότητα στο ψηλό παιχνίδι, τη δημιουργικότητά του, αλλά και τη μεγάλη του έφεση στο σκοράρισμα.[22][23][24][25] Είναι ο πρώτος σκόρερ σε αγώνες Πρωταθλήματος στην ιστορία του ποδοσφαίρου με 541 γκολ.[26] Συνολικά, ο Πελέ σκόραρε 1.281 γκολ σε 1.363 αγώνες.[27][28]

Συλλογικό επίπεδο

Ο Πελέ γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου του 1940 στην πόλη Τρες Κορασόες της Βραζιλίας. Στα 15 του το 1956 έκανε το ντεμπούτο του με τη Σάντος του Σάο Πάολο σε φιλικό αγώνα με την Κορίνθιανς (7-1) σκοράροντας μία φορά. Δύο τίτλοι πρώτου σκόρερ με τη Σάντος, με 36 και 53 γκολ αντίστοιχα, συμπλήρωσαν τις δύο επόμενες χρονιές.

Το 1957 ήταν πλέον βασικός στην ομάδα και πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος και διεθνής με την εθνική Βραζιλίας μόλις 16 ετών.

Το 1975 και αφού είχε ήδη αποσυρθεί για δύο χρόνια από το ποδόσφαιρο, ο Πελέ επέστρεψε στα γήπεδα με την Νιου Γιορκ Κόσμος.

Τον τρίτο χρόνο που έπαιξε στην Κόσμος, κατέκτησε το πρωτάθλημα, έχοντας γίνει ο μεγαλύτερος πρεσβευτής του ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ.

Αποσύρθηκε στο τέλος της ίδιας χρονιάς, με ένα αγώνα στο στάδιο των Τζάιαντς, παίζοντας ένα ημίχρονο με τη Σάντος και ένα με την Κόσμος.
Εθνικό επίπεδο

Ο Πελέ αγωνίστηκε με την εθνική Βραζιλίας για πρώτη φορά το 1957 στα 16 του, σκοράροντας ενάντια στη μεγάλη αντίπαλο Εθνική Αργεντινής.

Ο ομοσπονδιακός τεχνικός, Σίλβιο Πιρίλο, τον κάλεσε για τους δύο αγώνες με την Αργεντινή για το «Κύπελλο Ρόκα». Στις 7 Ιουλίου 1957 μπήκε αλλαγή στα μισά του δευτέρου ημιχρόνου, παίρνοντας το βάπτισμα του πυρός. Πέτυχε γκολ. Η Αργεντινή όμως νίκησε με 2-1. Στη ρεβάνς ήταν πια βασικός και σημείωσε και πάλι γκολ, το ένα από τα δύο της νίκης της Βραζιλίας που πήρε το Κύπελλο με καλύτερη διαφορά τερμάτων. Σε δύο αγώνες ο Πελέ είχε σημειώσει τα δύο από τα τρία γκολ της Εθνικής και μπορούσε να υποστηρίξει ότι είχε σπρώξει το τρόπαιο στα χέρια των συμπατριωτών του.

Το 1958 σε ηλικία 17 ετών κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Σουηδία, σκοράροντας έξι φορές.

Το 1962 στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Χιλής, τραυματίστηκε στον αγώνα με την Τσεχοσλοβακία και αποχώρησε χωρίς όμως να κοστίσει η απουσία, μιας και ο Γκαρίντσα βοήθησε να κατακτήσει η Βραζιλία το τρόπαιο.

Το 1966 στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Αγγλίας ο Πελέ σκόραρε στο τρίτο συνεχόμενο μουντιάλ, όμως έπεσε θύμα τραυματισμού στο ματς με την Πορτογαλία, μιας και το μουντιάλ αυτό ήταν ένα από τα πιο βίαια. Η απουσία του αυτή τη φορά κόστισε στη Βραζιλία, που αποκλείστηκε στον πρώτο γύρο.

Το 1970 στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Μεξικού, το καλύτερο σύμφωνα με τους αθλητικογράφους, ο Πελέ μαζί με τους Ριβελίνο, Ζαϊρζίνιο, Γκέρσον, Τοστάο, Κάρλος Αλμπέρτο, Κλοντοάλντο σχημάτισαν μια από τις καλύτερες ομάδες που έχουν παίξει ποδόσφαιρο.

Κερδίζοντας στον τελικό την Ιταλία 4-1 η Βραζιλία κατέκτησε το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ για τρίτη φορά και το κράτησε για πάντα στην τροπαιοθήκη της. Ο Πελέ συμμετείχε και στα τρία κερδισμένα μουντιάλ και παραμένει έως σήμερα ο μόνος που έχει κατακτήσει μουντιάλ τρεις φορές ως παίκτης.

Το 1971 εναντίον της εθνικής Γιουγκοσλαβίας, ο Πελέ έδωσε τον τελευταίο του αγώνα με την Βραζιλία στο Ρίο ντε Τζανέιρο.

Με την εθνική Βραζιλίας αγωνίστηκε 92 φορές, σκόραρε τις 77, έχοντας 68 νίκες 14 ισοπαλίες και 11 ήττες. Παίζοντας μαζί Πελέ και Γκαρίντσα, η Βραζιλία δεν γνώρισε ποτέ την ήττα.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1958

Στην αρχή του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958 ο Πελέ ήταν τραυματίας. Ο προπονητής της Βραζιλίας Φεόλα δεν ρίσκαρε τη συμμετοχή του στους δύο πρώτους αγώνες. Μάλιστα, πριν το Παγκόσμιο Κύπελλο είχε ζητήσει από τον προπονητή του να επιστρέψει στην πατρίδα αφού δεν μπορούσε να προσφέρει. Ο μασέρ όμως της ομάδας, ο Μάριο Αμέρικο, πήρε το θέμα προσωπικά. Υποσχέθηκε να κάνει καλά τον πιτσιρικά που πονούσε. Όσο για τη συμμετοχή του στη βασική ενδεκάδα αυτό ήταν υπόθεση του αμυντικού Νίλτον Σάντος. Στους αγώνες του 4ου ομίλου της πρώτης φάσης ο κλοιός στένευε γύρω από τη Βραζιλία. Είχε ξεκινήσει με νίκη 3-0 επί των Αυστριακών, αλλά στη συνέχεια η «λευκή ισοπαλία» 0-0 με την Αγγλία τους έβαζε όλους σε περιπέτειες. Ο αγώνας με την ΕΣΣΔ ήταν καθοριστικός. Ο μικρός Πελέ έπρεπε να σφίξει τα δόντια και να παίξει. Στις 15 Ιουνίου 1958 στο Ούλεβι του Γκέτεμποργκ ο Πελέ ήταν στην αρχική ενδεκάδα. Ήταν μόλις 17 χρόνων. Ο Βαβά με δύο γκολ έδωσε τη νίκη και την πρόκριση στους Βραζιλιάνους, αλλά ο Πελέ είχε εντυπωσιάσει τους ειδικούς του ποδοσφαίρου. Ο μύθος γύρω από το όνομα του είχε μεταφερθεί πια και στην Ευρώπη.

Στα προημιτελικά αντίπαλος ήταν η Ουαλία. Το ματς ήταν ισόπαλο χωρίς γκολ έως τη στιγμή που ο Πελέ δέχτηκε πάσα από κεφαλιά. Στόπαρε άψογα τη μπάλα, κι αφού την πέρασε κάτω από τα πόδια ενός αμυντικού σημάδεψε τη γωνία της εστίας του Κέλσεϊ. Ήταν το 66ο λεπτό. Στα ημιτελικά με τη Γαλλία πέτυχε τρία γκολ στο 5-2 των Βραζιλιάνων κι άλλα δύο στον τελικό στο 5-2 με τη Σουηδία.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1962

Το 1962 πέτυχε ένα εξαιρετικό γκολ περνώντας τέσσερις αμυντικούς στον πρώτο αγώνα με το Μεξικό, αλλά τραυματίστηκε στον επόμενο με την Τσεχοσλοβακία και είδε από την εξέδρα την ομάδα του να κερδίζει τον τίτλο.
Παγκόσμιο Κύπελλο 1966

Το 1966 στην Αγγλία, τα αντιαθλητικά μαρκαρίσματα των Βουλγάρων και των Πορτογάλων αμυντικών, του στέρησαν τη συνέχεια των αγώνων. Πρόλαβε να σκοράρει ένα γκολ από απευθείας εκτέλεση φάουλ εναντίον της Βουλγαρίας. Χωρίς τον Πελέ, η Βραζιλία έχασε από την Ουγγαρία και απέτυχε να περάσει τη φάση των ομίλων.
Το 1.000-ό γκολ
Βραζιλιάνικο γραμματόσημο του 1969 τιμώντας το 1.000-ό γκολ του Πελέ.

Την Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου του 1969, ώρα 10.15 το βράδυ, στο Ρίο ντε Τζανέιρο, το Σάο Πάολο, τη Μπραζίλια και τις άλλες μεγαλουπόλεις της Βραζιλίας, εκατομμύρια Βραζιλιάνοι ακούγανε στο ραδιόφωνο την περιγραφή του ποδοσφαιρικού αγώνα Σάντος-Βάσκο ντα Γκάμα. Ήταν το 74ο λεπτό και ο Πελέ ετοιμαζόταν για ένα χτύπημα πέναλτι. Αν ευστοχούσε, θα σημείωνε το χιλιοστό γκολ της καριέρας του, κάτι που κανένας ποδοσφαιριστής σε όλο τον κόσμο δεν είχε καταφέρει έως τότε. Η αγωνία των θεατών στο στάδιο Μαρακανά κορυφώθηκε όταν έστησε την μπάλα στα 11 βήματα και πήρε φόρα για το ιστορικό σουτ. Ο Πελέ σούταρε ένα τεχνικό πλασέ προς το αντίπαλο τέρμα. Ο τερματοφύλακας Ανράντα έπεσε στη σωστή γωνία, θεαματικά αλλά μάταια, καθώς η μπάλα καρφώθηκε στα δίχτυα του. Αμέσως οι Βραζιλιάνοι ξέσπασαν σε ξέφρενους αλαλαγμούς. Ο Πελέ όρμησε στα δίχτυα, φίλησε τη "γουρλίδικη" μπάλα και την πήρε για ενθύμιο, ενώ δεκάδες δημοσιογράφοι, εκατοντάδες φωτορεπόρτερ και χιλιάδες θεατές όρμησαν προς τον Πελέ, που ξαφνικά απογειώθηκε στα χέρια των οπαδών του. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους χορεύοντας σάμπα. Τα κλάξον των αυτοκινήτων κόρναραν ρυθμικά. Η Βουλή διέκοψε τη συνεδρίασή της και κάλεσε τον Πελέ στην πρωτεύουσα Μπραζίλια για να τον τιμήσει και τα εθνικά ταχυδρομεία έβγαλαν ειδικό γραμματόσημο για το χρυσό γκολ[29].
Παγκόσμιο Κύπελλο 1970

Σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο η Βραζιλία με τον Πελέ κατάφερε να κερδίσει τον τρίτο τίτλο και να κρατήσει για πάντα το Ζιλ Ριμέ. Εκεί ήταν ο μεγάλος ηγέτης. Μαζί με το ταλέντο τώρα διέθετε και την ανάλογη εμπειρία. Οι στιγμές μαγείας του «βασιλιά» που έχουν καταγράψει οι κάμερες από εκείνη τη διοργάνωση είναι πολλές. Σημείωσε 4 γκολ και μοίρασε 6 ασσίστ.
Στατιστικά

Τα σκούρα γκρι κελιά στον πίνακα δείχνουν αγώνες που δεν πήρε μέρος.
Σύλλογος Σεζόν Πρωτάθλημα Παουλίστα Πρωτάθλημα Ρίο-Σάο Πάολο Πρωτάθλημα Βραζιλίας Σύνολο εγχώριων διοργανώσεων Διεθνείς διοργανώσεις Συνολικά επίσημα Συνολικά+φιλικά
Κόπα Λιμπερταδόρες Διηπειρωτικό Κύπελλο

λογος Σεζόν Πρωτάθλημα Παουλίστα Πρωτάθλημα Ρίο-Σάο Πάολο Πρωτάθλημα Βραζιλίας Σύνολο εγχώριων διοργανώσεων Διεθνείς διοργανώσεις Συνολικά επίσημα Συνολικά+φιλικά
Κόπα Λιμπερταδόρες Διηπειρωτικό Κύπελλο
Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ
Σάντος 1956 0* 0* 1 1 1 1 2* 2*
1957 14+15* 19+17* 9 5 38* 41* 38* 41* 67* 57*
1958 38 58 8 8 46 66 46* 66* 60* 80*
1959[30] 32 45 7 6 4* 2* 39 51 43* 53* 83* 100*
1960[31] 30 33 3 0 0 0 33 33 0 0 0 0 33* 33* 67* 59*
1961 26 47 7 8 5* 7 33 55 0 0 0 0 38* 62* 74* 110*
1962 26 37 0 0 5* 2* 26 37 4* 4* 2 5 37* 48* 50* 62*
1963[32] 19 22 8 14 4* 8 27 36 4* 5* 1 2 36 51* 52* 67*
1964 21 34 4 3 6* 7 25 37 0* 0* 0 0 31* 44* 47* 57*
1965 30 49 7 5 4* 2* 37 54 7* 8 0 0 48* 64* 66* 97*
1966 14 13 0* 0* 5* 2* 14* 13* 0 0 0 0 19* 15* 38* 31*
1967 18 17 14* 9* 32* 26* 0 0 0 0 32* 26* 65* 56*
1968 21 17 17* 11* 38* 28* 0 0 0 0 38* 28* 73* 55*
1969 25 26 12* 12* 37* 38* 0 0 0 0 37* 38* 61* 57*
1970 15 7 13* 4* 28* 11* 0 0 0 0 28* 11* 54* 47*
1971 19 8 21 1 40 9 0 0 0 0 40 9 72* 60*
1972 20 9 16 5 36 14 0 0 0 0 36 14 74* 55*
1973 19 11 30 19 49 30 0 0 0 0 49 30 66* 45*
1974 10 1 17 9 27 10 0 0 0 0 27 10 49* 19*
Total 412 470 53 49 173* 100* 638* 619* 15 17 3 7 656 643 1120 1033*

*Υποδηλώνει ότι ο αριθμός προέρχεται από τη λίστα του rsssf.com και αυτή τη λίστα με τα παιχνίδια του Πελέ.

Σύλλογος Σεζόν Λιγκ Μετά τη σεζόν Άλλες Σύνολο

Σύλλογος Σεζόν Λιγκ Μετά τη σεζόν Άλλες Σύνολο
Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ Εμφ. Γκολ
Νιου Γιορκ Κόσμος 1975 9 5 14 10 23 15
1976 22 13 2 2 18 11 42 26
1977 25 13 6 4 11 6 42 23
Total 56 31 8 6 43 27 107 64


Τίτλοι

Σάντος

Επίσημοι Τίτλοι

Κόπα Λιμπερταδόρες: 1962, 1963
Πρωτάθλημα Παουλίστα: 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973[33]
Πρωτάθλημα Βραζιλίας: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 [34]
Tουρνουά Ρομπέρτο Γκόμες Πεντρόσα: 1968
Πρωτάθλημα Ρίο-Σάο Πάολο: 1959, 1963, 1964, 1966[35][36]
Διηπειρωτικό Κύπελλο: 1962, 1963
Διηπειρωτικό Σούπερ Καπ: 1968

F Νιου Γιορκ Κόσμος

Νορθ Αμέρικαν Σόκερ Λιγκ: 1977

Βραζιλία

Κύπελλο Ρόκα: 1957, 1963
Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA: 1958, 1962, 1970
Κύπελλο Κρουζ: 1958, 1962, 1968 [37][38]
Κύπελλο Μπερνάρδο Ο'Χίγκινς: 1959 [39]
Κύπελλο Ατλάντικ: 1960 [40]
Κύπελλο Οσβάλντο Κρούζ: 1958, 1962, 1968 [38]

Η αντιστοιχία των 40 επισήμων τροπαίων, τον κάνει τον παίκτη με τους περισσότερους τίτλους καριέρας στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Συνολικά κατέκτησε 57 τίτλους στην καριέρα του.[41]


Προσωπικές διακρίσεις

Αθλητής του Αιώνα, που εξελέγη από τους δημοσιογράφους σε παγκόσμια κλίμακα, σε δημοσκόπηση της γαλλικής εφημερίδα L'Equipe: 1981
Ποδοσφαιριστής του Aιώνα, ο οποίος εξελέγη από τους νικητές της Χρυσής Μπάλας του περιοδικού France Football: 1999 [7]
Ποδοσφαιριστής του Αιώνα, IFFHS Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου: 1999 [6]
Ποδοσφαιριστής του Αιώνα στη Νότια Αμερική, IFFHS Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου: 1999 [42]
Ποδοσφαιριστής του Αιώνα, ψηφοφορία αναγνωστών του περιοδικού World Soccer : 2000 [43]
FIFA Ballon d'Or Prix d'Honneur Καλύτερος Ποδοσφαιριστής στην ιστορία: 2013
Χρυσή Μπάλα (Ballon d'Or) (7): 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1964, 1970 - Le nouveau palmarès (οι νέοι νικητές)
Εισαγωγή στο American National Soccer Hall of Fame το 1993 [44]
Ιππότης της Βρετανικής αυτοκρατορίας: 1997
Αθλητής του Αιώνα, από το Reuters Πρακτορείο Ειδήσεων: 1999
Αθλητής του Αιώνα, που εξελέγη από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή: 1999
UNICEF ποδοσφαιριστής του αιώνα: 1999
Περιοδικό ΤΙΜΕ, Ένας από τους 100 πιο σημαντικούς ανθρώπους του 20ου αιώνα: 1999 [45]
FIFA Παίκτης του Αιώνα: 2000
Laureus World Sports Awards Lifetime Achievement Award από τον Πρόεδρο της Νοτίου Αφρικής Νέλσον Μαντέλα: 2000
Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή "Αθλητής του Αιώνα"[46]
FIFA Order of Merit: 1984
Βραβείο Centennial της FIFA: 2004
Μεγαλύτερος ποδοσφαιριστής που έχει παίξει ποτέ το παιχνίδι, από το Golden Foot: 2012
BBC Overseas Αθλητισμός Προσωπικότητα της Χρονιάς: 1970
Βραβείο για την επιτυχία σε ολόκληρη την χρονιά του BBC Sports Personality: 2005
Παγκόσμια ομάδα του 20ου αιώνα: 1998
Περιοδικό World Soccer: Καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών: 2013
Βραβείο FWA Tribute: 2018

Στις 12 Μαΐου 2005, 43 χρόνια μετά τη φιλική νίκη του Ολυμπιακού Πειραιώς ο Πελέ επέστρεψε στο Στάδιο Γεώργιος Καραϊσκάκης και έγινε μέλος του Ολυμπιακού.


Ατομικοί τίτλοι

Σάντος

Κοπα Λιμπερταδόρες, Κορυφαίος σκόρερ: 1965
Καμπεονάτο Παουλίστα, Κορυφαίος σκόρερ (11): 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1969, 1973
Τορνέιο Ρίο/Σαο Πάολο, Κορυφαίος σκόρερ: 1963
Μπόλα ντα Πράτα: 1970

Βραζιλία

Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, Καλύτερος Νέος Παίκτης: 1958
Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, Χρυσή Μπάλα (Καλύτερος Παίκτης): 1970
Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής, Καλύτερος Παίκτης: 1959
Πρωταθλητής Νότιας Αμερικής, Πρωτάθλημα: 1959

Προσωπικά ρεκόρ

Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Βραζιλίας: Πρώτος σκόρερ στη ιστορία: 77 γκολ (95 γκολ, συμπεριλαμβανομένων ανεπίσημων φίλικών).
Σάντος: Πρώτος σκόρερ στη ιστορία: 643 γκολ σε 656 παιχνίδια.
Διηπηρωτικό Κύπελλο (Intercontinental Cup): Σύγχρονος σκόρερ: 7 γκολ
Ρεκόρ Αριθμού Χατ-τρίκ: 92
Guinness World Records: Τα περισσότερα γκόλ καριέρας (ποδόσφαιρο): 1283 γκολ σε 1363 παιχνίδια [47]
Παγκόσμια ρεκόρ Guinness: Τα περισσότερα μετάλλια των νικητών του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA: Τρία [48]
Παγκόσμια ρεκόρ Guinness: Ο νεότερος νικητής του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA: 17 χρόνια και 249 ημέρες το 1958 το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA[49]
Ο νεώτερος σκόρερ στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA: 17 χρόνια και 239 ημέρες (Βραζιλία κατά Ουαλίας 1958)
Ο νεώτερος παίκτης θα σκοράρει στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA: 17 χρόνια και 244 ημέρες (Βραζιλία κατά Γαλλίας 1958)
Ο νεώτερος παίκτης να παίξει σε έναν τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA: 17 χρόνια και 249 ημέρες (Βραζιλία κατά Σουηδία 1958)
Ο νεώτερος σκόρερ σε έναν τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA: 17 χρόνια και 249 ημέρες (Βραζιλία κατά Σουηδία 1958)

Παραπομπές

https://www.imdb.com/name/nm0671446/bio
https://www.skysports.com/football/news/12027/2275621/ronaldo-questions-pele-goal-tally
Pele: The greatest of them all Fifa
http://www.rsssf.com/miscellaneous/bestbest.html
http://www.fifa.com/classicfootball/players/player=63869/quotes.html
http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html#world
http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#ff-poc
http://www.rsssf.com/miscellaneous/ff-wc100.html
http://worldsoccer.about.com/od/players/tp/Greatest-Soccer-Players-Of-All-Time.htm
http://www.planetworldcup.com/LEGENDS/pele.html
http://www.history.com/topics/pele
http://news.google.com/newspapers?id=U5scAAAAIBAJ&sjid=B2YEAAAAIBAJ&pg=3185,795141&dq=wilt+chamberlain&hl=en
http://books.google.se/books?id=d04FVw8V0YoC&pg=PA62&lpg=PA62&dq=pele+best+paid+athlete+in+the+world&source=bl&ots=eX-x-0ihUZ&sig=l1DBx-qu4_32DtLdUZkb7Wllj_U&hl=en&sa=X&ei=EFJcUMrfJLT24QSBuYHQBw&redir_esc=y#v=onepage&q=pele%20best%20paid%20athlete%20in%20the%20world&f=false
http://en03.touri.com/Berichte/FIFA-Spieler/MalePlayer.pdf
http://www.cbc.ca/sports/story/2000/12/12/pele001212.html
http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/
http://www.iffhs.de/?42d03e32a16f43809fa3c17c13c09e20a15ff3c09f32b17f7370eff3702bb0a35bb6e28fc380de43110f83d00e1a
http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html#brazpoy
http://www.123helpme.com/peles-biography-view.asp?id=160446
http://espn.go.com/classic/biography/s/Pele.html
http://sportsillustrated.cnn.com/centurys_best/news/1999/05/19/siflashback_pele/
http://www.santosfc.com.br/en/conteudo.asp?id=28305
http://www2.lequipe.fr/redirect-v6/homes/Football/breves2011/20111027_175129_quand-pele-revait-d-etre-xavi.html
http://www.independent.co.uk/sport/football/international/pele-the-perfect-player-743002.html
http://www.goal.com/en-gb/news/2931/go-global/2012/01/11/2841564/cesar-luis-menotti-neymar-must-decide-whether-he-wants-to-be
http://www.iffhs.de/?7e4a952bd814fc4d813e8a81be4ac0385fdcdc3bfcdc0aec70aeecf8a3c0d84411
PELÉ: The King of Football FIFA.com. Retrieved 1 May 2011
http://pele.m-qp-m.us/english/pele_statistics.shtml
Το χιλιοστό γκολ του Πελέ, Ιστορικό Λεύκωμα 1969, σελ. 156-157, Καθημερινή (1998).
Pontes, Ricardo; Bovi Diogo, Julio (9 February 2009). «Brazil Cup 1959». RSSSF Brazil. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014.
Pontes, Ricardo; Bovi Diogo, Julio (18 June 2009). «Brazil Cup 1960». RSSSF Brazil. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014.
Pontes, Ricardo; Bovi Diogo, Julio (18 June 2009). «Brazil Cup 1963». RSSSF Brazil. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014.
The 1973 Paulista was held jointly with Portuguesa.
http://www.santosfc.com.br/historia/pele/conteudo.asp?id=27678
The 1964 Torneio Rio-São Paulo was held jointly with Botafogo.
«Santos Futebol Clube - Site Oficial». Santos.globo.com. Ανακτήθηκε στις 2010-06-12.
http://www.rsssf.com/miscellaneous/pele-intlg.html
http://www.rsssf.com/tableso/ocruz.html
http://www.rsssf.com/tableso/ohiggins.html
http://www.rsssf.com/tablesa/atlantico.html
http://www.santosfc.com.br/historia/pele/
http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html#sampoy
http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html
http://www.soccerhall.com/Spotlight%20HallofFamer/Pele_spotlight.htm
http://www.time.com/time/specials/packages/0,28757,1984685,00.html
http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/news/2002/05/29/pele_icon/
http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/10/video-pel%C3%A9-honoured-with-two-guinness-world-records-achievements-in-london-52558/
http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/10/video-pel%C3%A9-honoured-with-two-guinness-world-records-achievements-in-london-52558/

http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/112330-youngest-winner-of-the-football-soccer-fifa-world-cup

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Πελέ

Επίσημη ιστοσελίδα της Σάντος - Πελέ
Πελέ - Επίσημη ιστοσελίδα
FIFA Worldcup Archives (from Yahoo).
Ιστορία του Πελέ
ESPN Classic - Πελέ, ο Βασιλιάς του ποδοσφαίρου
BBC 2006 Vote World-Cup Greatest
National Soccer Hall of Fame - Pele
Pelé: A Legend Looks Back - slideshow by Life magazine
First Goal of Pele and Biography
List of Goals for Brazil
Ακτύπης, Νίκος (23 Οκτωβρίου 2010). ««Ο θρύλος πάτησε τα εβδομήντα»». Ιστότοπος NovaΣΠΟΡ FM.

FIFA 100
UEFA

Ανρί Β. βαν ντερ Κέρκοφ Ρ. βαν ντερ Κέρκοφ βαν Μπάστεν Βαν Ντερ Ελστ βαν Νίστελροϊ Βιεϊρά Βιέρι Γκούλιτ Εμρέ Εουσέμπιο Ζέελερ Ζέεντορφ Ζιντάν Καν Καντονά Κελεμάνς Κίγκαν Κιν Κλάιφερτ Κλίνσμαν Κοπά Κρόιφ Μ. Λάουντρουπ Μπ. Λάουντρουπ Λίνεκερ Λουίς Ενρίκε Μάγιερ Μάζοπουστ Μαλντίνι Μπάλακ Μπανκς Μπαρέζι Μπάτζιο Μπεκενμπάουερ Μπέκαμ Μπέκραμπ Μπέργκομι Μπεστ Μπόνιεκ Μπονιπέρτι Μπράιτνερ Μπουτραγκένιο Μπουφόν Ματέους Μύλερ Νέντβεντ Νέσκενς Νέστα Ντάβιντς Νταλγκλίς Ντασαέφ Ντελ Πιέρο Ντεσαϊγί Ντεσάν Όουεν Παπέν Πιρές Πλατινί Πούσκας Πφαφ Ραούλ Ρένσενμπρινκ Ράικαρτ Ριβέρα Σμάιχελ Ρόσι Ρούι Κόστα Ρουμενίγκε Ρουστού Σεβτσένκο Σίρερ Σούκερ Στόιτσκοφ Τζοφ Τόττι Τουράμ Τρεζόρ Τρεζεγκέ Τσάρλτον Φακέτι Φίγκο Φονταίν Χάτζι

CONMEBOL
Βαλντεράμα Βερόν Ζαμοράνο Ζανέττι Ζίκο Κάρλος Αλμπέρτο Τόρες Καφού Κέμπες Κουμπίγιας Κρέσπο Μαραντόνα Μπατιστούτα Νίλτον Σάντος Ντι Στέφανο Πασαρέλα Πελέ Ριβάλντο Ριβελίνο Ρομπέρτο Κάρλος Ρομάριο Ρομερίτο Ροναλντίνιο Ρονάλντο Σαβιόλα Τζαλμά Σάντος Σιβόρι Σόκρατες Τζούνιορ Φαλκάο Φιγκερόα Φραντσεσκόλι
CAF
Αντέμπι Πελέ Γουεά Ντιούφ Μιλά Οκότσα
CONCACAF
Έικερς Σάντσες Χαμ
AFC
Νακάτα Χονγκ

Ενδεκάδα του 20ου αιώνα
Τερματοφύλακας
Λεβ Γιασίν
Αμυντικoί

Κάρλος Αλμπέρτο Τόρες Φραντς Μπεκενμπάουερ Μπόμπι Μουρ Νίλτον Σάντος

Μέσοι
Γιόχαν Κρόιφ Αλφρέδο Ντι Στέφανο Μισέλ Πλατινί
Επιθετικοί
Ζινεντίν Ζιντάν Ντιέγκο Μαραντόνα Πελέ

Εγκυκλοπαίδεια Αθλητισμού

Βραζιλιάνοι

Εγκυκλοπαίδεια Βραζιλίας

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World - Scientific Library

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License

 HellenicaWorld News